Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 29

Devanagari script

या तिथिर्दयिता विष्णोः सा तिथिर्मम वल्लभा । न तां चोपोषयेद्यस्तु स पापिष्ठतराधिकः

Transliteration

yā tithirdayitā viṣṇoḥ sā tithirmama vallabhā | na tāṃ copoṣayedyastu sa pāpiṣṭhatarādhikaḥ

Translation

La tithi (date lunaire) chère à Viṣṇu m’est également bien-aimée. Mais celui qui n’y observe pas le jeûne est d’autant plus gravement pécheur.

Word by Word

• या: which
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• तिथिः: lunar day
• तिथिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दयिता: beloved
• दयिता: Karta (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: दयित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• सा: that
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; correlative pronoun

• तिथिः: lunar day
• तिथिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• वल्लभा: dear
• वल्लभा: Karta (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: वल्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण

• न: not
• न: Sambandha (sentence particle)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध

• ताम्: that (tithi)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction)

• उपोषयेत्: should fast
• उपोषयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उपवस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (sentence particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेष (adversative particle)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पापिष्ठतराधिकः: even more extremely sinful
• पापिष्ठतराधिकः: Karta (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: पापिष्ठतराधिक (प्रातिपदिक; पापिन्/पाप + इष्ठ + तर + अधिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अतिशय-तुलनातिशय (very much more sinful)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Goddess)

Visual Art Cues

Scene: A devotional proclamation: the speaker identifies a Viṣṇu-beloved tithi as personally beloved, warning against neglect of fasting; the setting implies a sacred precinct of Prabhāsa with pilgrims listening.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Ekādaśī (implied as Viṣṇu’s beloved tithi)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred observances like Ekādaśī express reverence to both Hari and Hara; neglecting them is treated as serious adharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching is situated in Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya, linking tīrtha merit with vrata discipline.

What ritualistic prescription is mentioned?

Upavāsa (fasting) on Viṣṇu’s beloved tithi—contextually Ekādaśī.