Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे विष्णुर्लुब्धकोऽपि दिवं गतः । येऽत्र स्नानं करिष्यंति भक्त्या परमया युताः । विष्णुलोकं गमिष्यंति प्रीत्या ते मत्प्रसादतः

īśvara uvāca | ityuktvāṃtardadhe viṣṇurlubdhako'pi divaṃ gataḥ | ye'tra snānaṃ kariṣyaṃti bhaktyā paramayā yutāḥ | viṣṇulokaṃ gamiṣyaṃti prītyā te matprasādataḥ

Īśvara dit : «Après avoir ainsi parlé, Viṣṇu disparut, et le chasseur monta lui aussi au ciel. Ceux qui se baigneront ici, animés de la dévotion suprême, iront avec joie au monde de Viṣṇu — par ma grâce.»

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (3rd sg perf.)
इतिthus
इति:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरणसमाप्तिसूचक (quotative)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) + त्वा (कृत् प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
अन्तर्दधेdisappeared/vanished
अन्तर्दधे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर् + धा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद (3rd sg perf. Ā.)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
लुब्धकःthe hunter
लुब्धकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलुब्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपि-कार (particle ‘also/even’)
दिवम्to heaven
दिवम्:
Gati-Karma (Goal/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
गतःwent/has gone
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्तरि कृदन्त (क्त/त), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (past active participle; nominative singular)
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (Nominative plural; relative pronoun)
अत्रhere
अत्र:
Desha (Place/देश)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place)
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
करिष्यन्तिwill do/perform
करिष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद (3rd pl fut.)
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Means/Manner/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular; manner)
परमयाsupreme
परमया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular; qualifying भक्त्या)
युताःendowed (with)
युताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/त) ‘युक्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (PPP used adjectivally)
विष्णुलोकम्Viṣṇu’s world
विष्णुलोकम्:
Gati-Karma (Goal/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु + लोक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष समास (विष्णोः लोकः); पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
गमिष्यन्तिwill go
गमिष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद (3rd pl fut.)
प्रीत्याwith love/joy
प्रीत्या:
Karana (Means/Manner/करण)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular; manner)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (Nominative plural)
मत्प्रसादतःdue to my grace
मत्प्रसादतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी एकवचन-रूप ‘मद्’) + प्रसाद (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) ‘from/because of’; पूर्वपद ‘मत्’ = मम (my)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Bhalla-tīrtha vicinity)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Īśvara narrates: Viṣṇu vanishes into divine radiance; the hunter (lubdhaka) ascends to heaven; pilgrims bathe at the sacred waters with folded hands, receiving the promise of Viṣṇuloka by grace.

Ī
Īśvara (Śiva)
V
Viṣṇu
L
lubdhaka (hunter)
V
Viṣṇu-loka
B
Bhalla-tīrtha (implied by context)

FAQs

Devotional bathing in a sanctified tīrtha, supported by divine grace, leads the pilgrim toward Viṣṇu’s realm.

The tīrtha ‘here’ is within Prabhāsa-kṣetra, contextually Bhalla-tīrtha.

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha, performed with paramā-bhakti (supreme devotion).