Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 35›Shloka 42
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

Devanagari script

स्थानं मनोरमं तस्मादुद्गता सा सुमध्यमा । वंशस्तंबात्सुविपुला प्रवृत्ता दक्षिणामुखी

Transliteration

sthānaṃ manoramaṃ tasmādudgatā sā sumadhyamā | vaṃśastaṃbātsuvipulā pravṛttā dakṣiṇāmukhī

Translation

De ce lieu ravissant, elle—la Déesse à la taille gracieuse—surgit ; jaillissant largement d’une souche de bambou, elle se mit à couler tournée vers le sud.

Word by Word
स्थानम्a place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
मनोरमम्charming
मनोरमम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमनोरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (स्थानम्)
तस्मात्from there
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
उद्गताarose/went forth
उद्गता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘having gone out/arisen’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
सुमध्यमाslender-waisted
सुमध्यमा:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु-मध्यमा (प्रातिपदिक; सु + मध्यमा)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (सु-मध्यमा = having a beautiful/slender waist); विशेषणम् (सा)
वंशस्तम्बात्from a bamboo-stalk
वंशस्तम्बात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootवंश-स्तम्ब (प्रातिपदिक; वंश + स्तम्ब)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (वंशस्य स्तम्बः = bamboo-stalk)
सुविपुलाvery broad
सुविपुला:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु-विपुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सा/नदी)
प्रवृत्ताflowed forth
प्रवृत्ता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘set forth/flowed’
दक्षिणामुखीsouth-facing
दक्षिणामुखी:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदक्षिणा-मुखी (प्रातिपदिक; दक्षिणा + मुखी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (दक्षिणा मुखी = south-facing); विशेषणम् (सा/नदी)
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Suprabhā/Sarasvatī-udgama

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A luminous river-goddess rises from an enchanting spot, issuing broadly from a bamboo-stump and turning southward; the landscape is verdant and auspicious.

Characters & Entities
S
Sarasvatī
V
Vaṃśastaṃbha (bamboo-stump)

FAQs

The text sacralizes origins and directions of flow, teaching that dharma is encountered through pilgrimage-mapping of nature.

The delightful emergence-spot where Sarasvatī springs forth from a bamboo-stump (vaṃśastaṃbha).

None explicitly; the verse identifies a sacred source-point suitable for reverent visitation.

←Previous Verse
Next Verse→