Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

स्तुतिदण्डनमस्कारैः प्रदक्षिणैरहर्निशम् । ब्राह्मणान्भोजयेत्तत्र भक्ष्यभोज्यैः पृथग्विधैः । एकेन भोजितेनैव कोटिर्भवति भोजिता

stutidaṇḍanamaskāraiḥ pradakṣiṇairaharniśam | brāhmaṇānbhojayettatra bhakṣyabhojyaiḥ pṛthagvidhaiḥ | ekena bhojitenaiva koṭirbhavati bhojitā

Par des hymnes de louange, des prosternations, des salutations et des circumambulations—jour et nuit—qu’on nourrisse là des brāhmaṇas avec des mets et des plats de diverses sortes. En nourrir un seul équivaut à en nourrir un crore.

स्तुतिदण्डनमस्कारैःwith hymns, prostrations, and salutations
स्तुतिदण्डनमस्कारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्तुति + दण्ड + नमस्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासः—इतरेतर-द्वन्द्वः (स्तुतयश्च दण्डाश्च नमस्काराश्च)
प्रदक्षिणैःwith circumambulations
प्रदक्षिणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
अहर्निशम्day and night
अहर्निशम्:
Kriya-visheshana (Temporal adverb/कालवाचक)
TypeIndeclinable
Rootअहन् + निशा (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः (time adverb)
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन
भोजयेत्should feed
भोजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) णिच् (causative)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिजन्त (causative)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
भक्ष्यभोज्यैःwith eatables and foods
भक्ष्यभोज्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ष्य + भोज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासः—इतरेतर-द्वन्द्वः (भक्ष्याणि च भोज्यानि च)
पृथग्विधैःof various kinds
पृथग्विधैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपृथक् + विध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (पृथग्विधाः = नानाविधाः); विशेषणम् (भक्ष्यभोज्यैः)
एकेनby one (act/person)
एकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; विशेषणम्
भोजितेनby one feeding (act)
भोजितेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभुज् (धातु) णिच् + क्त (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle used substantively); पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; णिजन्त-धातोः (भोजयति → भोजित)
एवindeed
एव:
Sambandha/Particle (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
कोटिःa crore
कोटिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
भवतिbecomes
भवति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भोजिता(is) fed; feeding-result counted as fed (i.e., equals feeding a crore)
भोजिता:
Karma-samānādhikaraṇa/Predicate (Predicative complement/विधेय)
TypeNoun
Rootभुज् (धातु) णिच् + तृच् (कृत्)
Formतृच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेय-नाम (predicate nominative)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Jaradgaveśvara-tīrtha (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim in Prabhāsa offers hymns and repeated prostrations before a Śiva-liṅga, then serves an honored brāhmaṇa with many dishes; the tīrtha landscape suggests sea-breeze, temple flags, and a sanctified dining pavilion (anna-śālā).

B
Brāhmaṇas
P
Pradakṣiṇā
N
Namaskāra

FAQs

Tīrtha-sevā includes both worship and compassionate giving; feeding the worthy is exalted as a highly multiplied act of dharma.

Jaradgaveśvara tīrtha precinct within Prabhāsa Kṣetra.

Continuous devotion through stuti, prostration, and pradakṣiṇā, along with brāhmaṇa-bhojana using varied foods.