Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

विश्रामार्थं तदा तत्र गृहे तिष्ठति नित्यशः । नारायणगृहं तेन विख्यातं जगतीतले

viśrāmārthaṃ tadā tatra gṛhe tiṣṭhati nityaśaḥ | nārāyaṇagṛhaṃ tena vikhyātaṃ jagatītale

Alors, pour y prendre repos, Il demeure sans cesse dans cette demeure. C’est pourquoi, sur la terre, elle est renommée comme la « Maison de Nārāyaṇa ».

विश्रामार्थम्for rest
विश्रामार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootविश्राम + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; प्रयोजनार्थक (as purpose)
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (time adverb)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (place adverb)
गृहेin the house
गृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
तिष्ठतिremains
तिष्ठति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
नित्यशःalways
नित्यशः:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्यशस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘always/constantly’
नारायणगृहम्the house of Nārāyaṇa
नारायणगृहम्:
Karta (Subject complement/प्रथमान्त-विशेष्य)
TypeNoun
Rootनारायण + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन; अत्र प्रथमा (predicate nominative) ‘(it is) Nārāyaṇa-house’
तेनby that/therefore
तेन:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सर्वनाम
विख्यातम्renowned
विख्यातम्:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘नारायणगृहम्’ इत्यस्य विशेषणम्
जगतीतलेon the surface of the world
जगतीतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजगत् + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः—जगत्याः तलम्

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Nārāyaṇagṛha (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A serene shrine-house labeled ‘Nārāyaṇagṛha’ in Prabhāsa: Nārāyaṇa reclining/resting in calm majesty while pilgrims stand with folded hands; coastal light and sacred ambience.

N
Nārāyaṇagṛha
H
Hari/Keśava (implied)

FAQs

Place-names in tīrtha literature encode divine presence; the shrine’s identity is grounded in the deity’s abiding.

Nārāyaṇagṛha in Prabhāsa Kṣetra.

None; it explains the fame and naming of the shrine.