Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 50

Devanagari script

ये मे कुले लुप्तपिंडाः पुत्रदारविवर्जिताः । क्रियालोपगता ये च जात्यंधाः पंगवस्तथा

Transliteration

ye me kule luptapiṃḍāḥ putradāravivarjitāḥ | kriyālopagatā ye ca jātyaṃdhāḥ paṃgavastathā

Translation

Ceux de ma famille dont l’offrande de piṇḍa s’est interrompue—ceux qui furent sans fils ni épouse; ceux pour qui les rites furent omis; et ceux qui étaient aveugles de naissance ou pareillement boiteux—

Word by Word

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• मे: my/of me
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• कुले: in the family/clan
• कुले: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; अधिकरण

• लुप्तपिण्डाः: whose piṇḍa offerings have ceased
• लुप्तपिण्डाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: लुप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; लुप् धातु) + पिण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘येषां पिण्डः लुप्तः’ इति अर्थे (piṇḍa-offering lapsed)

• पुत्र: son
• पुत्र: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: समासाङ्ग (compound member)

• दार: wife/spouse
• दार: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दार (प्रातिपदिक)
• Form: समासाङ्ग (compound member)

• विवर्जिताः: deprived of sons and wives
• विवर्जिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि-वर्ज् (धातु) → विवर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः: पुत्र + दार + विवर्जिताः = पुत्रदारविवर्जिताः

• क्रिया: rites/ritual acts
• क्रिया: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; समासाङ्ग

• लोप: omission/loss
• लोप: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लोप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; समासाङ्ग

• गताः: fallen into omission of rites
• गताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः: क्रिया + लोप + गताः = क्रियालोपगताः

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• जात्यन्धाः: blind from birth
• जात्यन्धाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जाति (प्रातिपदिक) + अन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘जन्मतः अन्धाः’ (blind from birth)

• पङ्गवः: lame persons
• पङ्गवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पङ्गु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तथा: also
• तथा: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: समुच्चय/प्रकारवाचक-अव्यय (likewise/also)

Speaker

Ritual officiant/pilgrim reciting the piṇḍa-dāna saṅkalpa within the Prabhāsa-kṣetra-māhātmya narration (speaker not explicit in snippet)

Visual Art Cues

Scene: The officiant recites names and categories: those without sons/wives, those whose rites were missed, and the afflicted; the offering plate holds piṇḍas, sesame, and water, emphasizing inclusion of the forgotten.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-based charity and śrāddha extend care to the most vulnerable dead—those without heirs or whose rites were neglected.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where offerings are said to benefit even those with ‘lapsed’ ancestral rites.

What ritualistic prescription is mentioned?

Performing piṇḍa-dāna with intent for lupta-piṇḍa ancestors and those deprived of proper kriyā (funeral/ancestral rites).