Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 123

मयि लोकाः स्थिता राजन्मयेदं धार्यते जगत् । मदृते तु विनश्येयुः प्रजाः पार्थिव विद्धि तत्

mayi lokāḥ sthitā rājanmayedaṃ dhāryate jagat | madṛte tu vinaśyeyuḥ prajāḥ pārthiva viddhi tat

Ô roi, les mondes reposent en moi ; par moi cet univers est soutenu. Sans moi, ô souverain, les créatures périraient—sache-le comme vérité.

मयिin me
मयि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, सप्तमी (Locative), एकवचन
लोकाःworlds/people
लोकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
स्थिताःare situated/stand
स्थिताः:
Kriya (Predicative participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि/भूतकर्तरि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; लोकाः इति पदस्य विशेषणम्
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (Instrumental), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
धार्यतेis sustained/borne
धार्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
जगत्the world
जगत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
मत्-ऋतेwithout me
मत्-ऋते:
Apadana (Separation/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ऋते (अव्यय)
Formउपपद-समासवत् प्रयोगः; वियोगार्थक अव्यय ‘ऋते’ (without) सह पञ्चमी/षष्ठी-अर्थे; अर्थतः ‘मदृते’ = ‘मां विना’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक अव्यय (particle)
विनश्येयुःwould perish
विनश्येयुः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; उपसर्गः वि-
प्रजाःsubjects/people
प्रजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
पार्थिवO king (earth-lord)
पार्थिव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
विद्धिknow/understand
विद्धि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; सर्वनाम

Bhū-devī / Mahī (the Earth goddess)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: Bhūdevī declares: ‘The worlds rest in me; by me the universe is upheld.’ The scene expands: continents, oceans, and lokas appear as symbolic layers around her, while Vainya listens, chastened.

B
Bhū-devī (Earth)
T
Trailokya (worlds)
P
Pṛthu/Vainya (addressed as king)
P
Prajā (beings)

FAQs

Reverence for Earth is dharma: all prosperity and life depend on Bhū, so governance must protect her.

Prabhāsa-kṣetra provides the sacred frame in which cosmic truths are taught as tīrtha-mahattva.

None directly; the verse implies dharmic stewardship and veneration of Earth (Bhū-pūjā as a principle).