Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि गोष्पदं तीर्थमुत्तमम् । यत्र श्राद्धं नरः कृत्वा गयासप्तगुणं फलम् । लभते नात्र संदेहो यदि श्रद्धा दृढा भवेत्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi goṣpadaṃ tīrthamuttamam | yatra śrāddhaṃ naraḥ kṛtvā gayāsaptaguṇaṃ phalam | labhate nātra saṃdeho yadi śraddhā dṛḍhā bhavet

Īśvara dit : Ensuite, ô Grande Déesse, qu’on se rende au tīrtha excellent nommé Goṣpada. Celui qui y accomplit le śrāddha obtient un mérite sept fois supérieur à celui de Gayā—sans aucun doute—si la foi est ferme.

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen, thereafter
ततः:
Apadana (Source/Sequence/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अपादानवाचक
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (महती देवी)
गोष्पदम्Gōṣpada (cow’s-footprint)
गोष्पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगो + स्पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (गोः स्पदम् = cow’s footprint)
तीर्थम्sacred place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषणम्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक/देशवाचक (relative adverb: where)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
गयासप्तगुणम्sevenfold (compared to) Gayā
गयासप्तगुणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगया + सप्त + गुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (गयायाः सप्तगुणम् = sevenfold of Gayā)
फलम्fruit, result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
लभतेobtains
लभते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अत्रhere, in this matter
अत्र:
Adhikarana (Scope/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here/in this matter)
संदेहःdoubt
संदेहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तबोधक (conditional conjunction)
श्रद्धाfaith
श्रद्धा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दृढाfirm
दृढा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृढ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘श्रद्धा’ इत्यस्य विशेषणम्
भवेत्should be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Goṣpada Tīrtha

Type: kund

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Īśvara instructs Devī about Goṣpada tīrtha; beside a sacred waterbody, a householder performs śrāddha with piṇḍas and tila, while subtle ancestral forms receive offerings; a ‘cow’s hoofprint’ motif (goṣpada) marks the spot.

Ī
Īśvara
M
Mahādevī
G
Goṣpada tīrtha
Ś
Śrāddha
G
Gayā

FAQs

Faith-filled ancestral rites performed at consecrated places multiply merit and strengthen one’s duty toward pitṛs (forebears).

Goṣpada tīrtha in Prabhāsakṣetra is praised as surpassing Gayā by sevenfold in śrāddha merit.

Perform śrāddha at Goṣpada tīrtha with firm śraddhā (faith).