Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 333›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । बलभद्राच्च पूर्वेण स्थिता चासीत्सरिद्वरा । दुर्वासेश्वरनामेति बललिंगं प्रतिष्ठितम्

Transliteration

īśvara uvāca | balabhadrācca pūrveṇa sthitā cāsītsaridvarā | durvāseśvaranāmeti balaliṃgaṃ pratiṣṭhitam

Translation

Īśvara dit : À l’est de la rivière Balabhadrā se trouvait une rive/un courant des plus excellents ; là fut स्थापित le liṅga puissant, connu sous le nom de Durvāseśvara.

Word by Word
ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
बलभद्रात्from Balabhadra
बलभद्रात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootबलभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
पूर्वेणto the east; eastward
पूर्वेण:
Karana (Means/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; दिक्शब्दः—‘पूर्वदिशा’ अर्थे
स्थिताःsituated; standing
स्थिताः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘सरिद्वरा’ इति विशेष्येण सह
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सरिद्वराan excellent river
सरिद्वरा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरित्-वर (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः—‘वरा सरित्’ (excellent river)
दुर्वासेश्वरनामthe name ‘Durvāseśvara’
दुर्वासेश्वरनाम:
Karta (Predicate nominal/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्वास-ईश्वर-नाम (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः—‘दुर्वासेश्वर’ इति नाम
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/नामनिर्देश (quotative)
बललिङ्गम्the liṅga of Bala (Balabhadra)
बललिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबल-लिङ्ग (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; तत्पुरुषः—‘बलस्य लिङ्गम्’
प्रतिष्ठितम्was established
प्रतिष्ठितम्:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-स्था (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘बललिङ्गम्’ इति विशेष्येण सह
Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Durvāseśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: A river (Balabhadrā) flows; on its eastern bank stands a powerful Śiva-liṅga shrine named Durvāseśvara, evoking the austere ṛṣi Durvāsas.

Characters & Entities
Ī
Īśvara (Śiva)
B
Balabhadrā (river)
D
Durvāseśvara
L
Liṅga
P
Prabhāsa Kṣetra

FAQs

Śiva’s presence is mapped onto sacred geography: specific rivers and directions become gateways for devotion through liṅga-darśana.

Durvāseśvara Liṅga site near the Balabhadrā river within Prabhāsa Kṣetra.

No direct ritual yet—this verse primarily identifies the location and name of the liṅga.

←Previous Verse
Next Verse→