Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

केचिन्निपतिता भूमौ तथान्ये ऽग्नौ स्रुचीकराः । पत्नीशालां समाविष्टा हविर्धानं तथा परे

Transliteration

kecinnipatitā bhūmau tathānye 'gnau srucīkarāḥ | patnīśālāṃ samāviṣṭā havirdhānaṃ tathā pare

Translation

Certains tombèrent à terre ; d'autres se précipitèrent vers le feu, saisissant les louches. Certains entrèrent dans la salle des épouses des officiants, et d'autres forcèrent l'entrée de la réserve d'oblations.

Word by Word

• केचित्: some (persons)
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (प्रातिपदिक; किम्-प्रातिपदिकस्य अनिर्दिष्ट-रूपम्)
• Form: सर्वनाम (pronoun); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• निपतिताः: having fallen
• निपतिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: नि√पत् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि/भूतकृदन्त (past participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे विशेषणवत्

• भूमौ: on the ground
• भूमौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• तथा: thus; likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• अग्नौ: in/into the fire
• अग्नौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• स्रुचीकराः: (those) holding ladles
• स्रुचीकराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्रुच् (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (genitive-determinative): स्रुचः कराः; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• पत्नीशालाम्: the wives’ hall (patnīśālā)
• पत्नीशालाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पत्नी (प्रातिपदिक) + शाला (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष: पत्नीनाṃ शाला; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• समाविष्टाः: having entered
• समाविष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ√विश् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (past participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे

• हविर्धानम्: the oblation-receptacle/store (havirdhāna)
• हविर्धानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक) + धान (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष: हविषः धानम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• परे: others (some more)
• परे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (continued address context)

Visual Art Cues

Scene: The sacrificial ground erupts into disorder: some sages collapse; others rush to the fire clutching ladles; daityas storm the patnīśālā and break into the havirdhāna store of oblations.

Characters & Entities

• Daityas
• Agni (sacrificial fire)
• Patnīśālā
• Havis

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual order (yajña-vidhi) is portrayed as sacred and vulnerable; protecting it is a dharmic duty that invites divine support.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, shown as a place where yajña-vidhi is defended and restored.

What ritualistic prescription is mentioned?

No prescription; the verse names key yajña components—Agni, sruc (ladles), patnīśālā, and havirdhāna—highlighting the sacrilege of disturbance.