Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

प्रथमे प्रथमे यामे महास्ना नमतः परम् । मध्याह्ने देवदेवस्य ये प्रपश्यन्ति मानवाः । संध्यामारार्तिकं भूयो न जायन्ते च मानुषाः

prathame prathame yāme mahāsnā namataḥ param | madhyāhne devadevasya ye prapaśyanti mānavāḥ | saṃdhyāmārārtikaṃ bhūyo na jāyante ca mānuṣāḥ

À chaque première veille, ceux qui accomplissent le grand bain rituel et s’inclinent avec révérence; ceux qui contemplent le Dieu des dieux à midi; et qui, de nouveau, assistent à l’ārati du soir, ne renaissent plus en tant qu’êtres humains.

prathamein the first
prathame:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootprathama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (Locative/7th), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying yāme)
prathamein the very first
prathame:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootprathama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (Locative/7th), एकवचनम्; पुनरुक्ति-बल (repetition for emphasis)
yāmewatch/period (of the day)
yāme:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootyāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी (Locative/7th), एकवचनम्
mahāsnāthe great bath (mahā-snāna)
mahāsnā:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (उपसर्गार्थ/प्रातिपदिक) + snā (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचनम्; कर्मधारयः (mahā snānam)
namataḥof (the person) bowing
namataḥ:
Sambandha (Genitive relation)
TypeVerb
Root√nam (धातु)
Formशतृ (Present Active Participle), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचनम्; पुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः; 'of one who bows'
paramsupreme
param:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचनम्; विशेषणम् (as 'supreme')
madhyāhneat midday
madhyāhne:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhyāhna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (Locative/7th), एकवचनम्
devadevasyaof the God of gods
devadevasya:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (devānāṃ devaḥ)
yewho (those who)
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
prapaśyantibehold / see
prapaśyanti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√dṛś (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम्
mānavāḥpeople / humans
mānavāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचनम्
saṃdhyā-māra-ārtikamthe evening ārati (as read)
saṃdhyā-māra-ārtikam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃdhyā (प्रातिपदिक) + māra (प्रातिपदिक) + ārtika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचनम्; तत्पुरुषः (saṃdhyāyāṃ ... ārtikam) — पाठे 'mārārtika' अस्पष्टः (संभवतः 'mahā-ārtika'/'mārga-ārtika'); कर्मपदम्
bhūyaḥagain
bhūyaḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्ययवत्)
Formक्रियाविशेषण-अव्ययम् (again)
nanot
na:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation)
jāyanteare born
jāyante:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम्
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (and)
mānuṣāḥhumans (as mortals)
mānuṣāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचनम्

Śiva (deduced from Prabhāsakṣetra-māhātmya dialogue context)

Tirtha: Somanātha at Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A triptych-like day cycle at Somanātha: dawn—pilgrims after a great bath bowing; noon—bright sanctum darśana of the liṅga; dusk—lamps circling in ārati with gathered devotees, the sea breeze carrying bell tones.

D
Devadeva (Śiva/Someśvara)
M
Mahāsnāna
Ā
Ārati

FAQs

Regular, time-marked temple worship (snāna, namaskāra, darśana, ārati) is portrayed as a direct path toward liberation from rebirth.

Prabhāsa Kṣetra’s worship of Devadeva/Someśvara (Somanātha).

Participating in the great bath (mahāsnāna), bowing (namaskāra), midday darśana, and evening ārati.