Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

त्वया प्रतिष्ठितं लिंगमस्मात्स्थानाच्च पश्चिमे । उमानाथस्य विधिवत्सोमनाथेति तत्स्मृतम्

tvayā pratiṣṭhitaṃ liṃgamasmātsthānācca paścime | umānāthasya vidhivatsomanātheti tatsmṛtam

Le liṅga que tu as établi, à l’ouest de ce lieu, fut consacré selon le rite pour Umānātha (Śiva, Seigneur d’Umā) ; c’est pourquoi on s’en souvient sous le nom de « Somanātha ».

त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-in-instrumental)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया विभक्ति, एकवचन
प्रतिष्ठितम्established
प्रतिष्ठितम्:
Karma (Object described)
TypeVerb
Rootप्र-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्
लिङ्गम्liṅga (emblem)
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
अस्मात्from this
अस्मात्:
Apadana (Source)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, पञ्चमी विभक्ति, एकवचन
स्थानात्place
स्थानात्:
Apadana (Source)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction)
पश्चिमेto the west/in the western side
पश्चिमे:
Adhikarana (Location)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; दिग्वाचक विशेषणम् (qualifying implied देशे)
उमानाथस्यof Umānātha (Śiva)
उमानाथस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootउमा + नाथ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: उमायाः नाथः), पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन
विधिवत्duly
विधिवत्:
Visheshana (Manner)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (according to rite)
सोमनाथSomanātha
सोमनाथ:
Samjna (Name)
TypeNoun
Rootसोम + नाथ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: सोमस्य नाथः), पुंलिङ्ग; (इति-शब्दरूपेण नाम)
इतिthus
इति:
Samjna-marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, नामनिर्देशार्थक (quotative)
तत्that (liṅga)
तत्:
Karta (Subject reference)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य पुनर्निर्देशः
स्मृतम्is remembered/called
स्मृतम्:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate)

Īśvara (Śiva) (deduced from continuing address to Kubera and site-etymology)

Tirtha: Somanātha (Umānātha) in Prabhāsakṣetra

Type: kshetra

Listener: (Contextual) a sage/interlocutor in Prabhāsa-māhātmya (often Nārada/others depending on recension)

Scene: A consecration scene: Kubera (or the establishing devotee) stands before a newly installed liṅga to the west of the sacred precinct; priests perform abhiṣeka; the sea-breeze of Prabhāsa and temple banners frame the moment; Umā and Maheśvara’s presence is implied through iconographic aura.

S
Somanātha
Ś
Śiva (Umānātha)
K
Kubera
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Consecration performed according to dharma (vidhi) anchors divine presence in place, making geography itself a vessel of remembrance (smṛti).

Somanātha (Somnāth) in the Prabhāsakṣetra region, described as west of Kuberanagara.

Liṅga-pratiṣṭhā performed vidhivat (according to proper consecration rules).