Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

ततश्च तर्पयेद्देवान्मनुष्यांश्च पितामहान् । तिलमिश्रेण तोयेन सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

tataśca tarpayeddevānmanuṣyāṃśca pitāmahān | tilamiśreṇa toyena samyakchraddhāsamanvitaḥ

Ensuite, muni d’une foi juste, qu’on offre le tarpaṇa—les libations—aux dieux, aux humains et aux ancêtres, au moyen d’une eau mêlée de graines de sésame, comme il convient.

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): ‘ततः’ = ततः परम्/अनन्तरम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)
तर्पयेत्should satisfy/offer libations to
तर्पयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; causative sense in usage: ‘तर्पयेत्’ = तर्पणं कुर्यात्
देवान्the gods
देवान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचनम्
मनुष्याःhumans/men
मनुष्याः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचनम् (छन्दसि/पाठभेदे ‘मनुष्यांश्च’ = मनुष्य + आन्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)
पितामहान्grandfathers/ancestors
पितामहान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचनम्
तिलमिश्रेणmixed with sesame
तिलमिश्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootतिल (प्रातिपदिक) + मिश्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (तोयेन सह विशेषणरूपेण), तृतीया (Instrumental/करण), एकवचनम्; समासः: तिलैः मिश्रः = तिलमिश्रः (तृतीया-तत्पुरुष)
तोयेनwith water
तोयेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचनम्
सम्यक्properly, duly
सम्यक्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
श्रद्धाwith faith
श्रद्धा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण) एकवचनम् (समन्वितः इति कृदन्तेन सह)
समन्वितःendowed (with), accompanied by
समन्वितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + अन्वि (धातु) → समन्वित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचनम्; ‘युक्तः/सम्पन्नः’

Śiva (continuing instruction to Devī/Pārvatī)

Tirtha: Prabhāsa-tilodaka-tarpaṇa

Type: ghat

Scene: A pilgrim stands waist-deep or at the shore, pouring water mixed with black sesame through cupped hands, invoking devas, humans, and forefathers; subtle ancestral silhouettes receive the offering in the liminal space above the water.

D
Devas
P
Pitṛs (forefathers)
M
Manuṣyas (humans)

FAQs

A complete tīrtha-rite includes gratitude and obligation—honoring devas, society, and ancestors with śraddhā.

The tarpaṇa is part of the Prabhāsa-kṣetra bathing sequence taught in this chapter.

Perform tarpaṇa using water mixed with sesame seeds, offered to devas, humans, and pitṛs.