Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 282›Shloka 24
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

नेत्रे रविशशिप्रख्ये भ्रुवावंतकसन्निभे । लेलिहज्जिह्वया वक्त्रं विद्युच्चलितलोलया । व्यात्ताननो घोरदृष्टिर्ग्रसन्निव जगद्बलात्

Transliteration

netre raviśaśiprakhye bhruvāvaṃtakasannibhe | lelihajjihvayā vaktraṃ vidyuccalitalolayā | vyāttānano ghoradṛṣṭirgrasanniva jagadbalāt

Translation

Ses yeux flamboyaient comme le soleil et la lune ; ses sourcils étaient tels des cimes de montagne. Sa bouche, avec une langue léchant et frémissant, instable comme l’éclair, s’ouvrait béante ; son regard effroyable semblait vouloir engloutir le monde par la seule puissance.

Word by Word
नेत्रेtwo eyes
नेत्रे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), द्विवचन
रविशशिप्रख्येlike the sun and the moon
रविशशिप्रख्ये:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरवि + शशि + प्रख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; ‘नेत्रे’ इत्यस्य विशेषणम्; रवि-शशि (dvandva) + प्रख्य (like)
भ्रुवौtwo eyebrows
भ्रुवौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन
अन्तकसन्निभेresembling Yama (Death)
अन्तकसन्निभे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्तक + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन; ‘भ्रुवौ’ इत्यस्य विशेषणम्
लेलिहत्licking
लेलिहत्:
Kriya-visheshana (Participial qualifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√लिह् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present active participle), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘जिह्वया’ इत्यनेन सह—‘लेलिहज्जिह्वया’ = with a licking tongue
जिह्वयाwith (his) tongue
जिह्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
वक्त्रम्mouth/face
वक्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन
विद्युच्चलितलोलयाwith a lightning-quivering, restless (tongue)
विद्युच्चलितलोलया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद्युत् + चलित + लोल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; ‘जिह्वा’ इत्यस्य विशेषणम्; ‘विद्युत्-चलित’ (moved like lightning) + ‘लोल’ (trembling)
व्यात्ताननःwith gaping mouth
व्यात्ताननः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्यात्त + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; ‘व्यात्तम् आननम् यस्य’ इति कर्मधारय/बहुव्रीह्यर्थे विशेषणम्
घोरदृष्टिःof dreadful gaze
घोरदृष्टिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर + दृष्टि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘घोरा दृष्टिः यस्य’ इति विशेषणम्
ग्रसन्devouring
ग्रसन्:
Kriya-visheshana (Participial qualifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√ग्रस् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘(सः) ग्रसन्’
इवas if/like
इव:
Upamana-marker (Simile/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमान-अव्यय (particle of comparison)
जगत्the world
जगत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
बलात्by force/forcibly
बलात्:
Hetu/Apadana (Cause/source/अपादान)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; अव्ययीभाववत्—‘बलात्’ = forcibly
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Cyavaneśvara-mahātmya)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Close, cinematic description of Mada’s face: sun-and-moon eyes, mountain-peak brows, lightning-flickering tongue, gaping mouth, gaze that threatens to consume the cosmos.

FAQs

Adharma appears overwhelming, but such descriptions prepare the listener for divine/ṛṣi power that restores order.

Prabhāsa Kṣetra, the sacred landscape where Cyavana-related events are narrated.

None; the verse is a vivid portrayal of a fearsome being to heighten the māhātmya narrative.

←Previous Verse
Next Verse→