Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 55

Devanagari script

ऋषय ऊचुः । बहुवर्षाण्यतीतानि तवात्र वसतो मुने । सर्वे ते निधनं प्राप्ता ये चान्ये ते कुटुंबिनः

Transliteration

ṛṣaya ūcuḥ | bahuvarṣāṇyatītāni tavātra vasato mune | sarve te nidhanaṃ prāptā ye cānye te kuṭuṃbinaḥ

Translation

Les sages dirent : «De nombreuses années se sont écoulées depuis que tu demeures ici, ô muni. Tous tes parents—et les autres de ta maisonnée—ont rencontré la mort.»

Word by Word

• ऋषयः: the sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• बहु-वर्षाणि: many years
• बहु-वर्षाणि: Karma/Adhikarana (Extent of time/काल-परिमाण)
• Type: Noun
• Root: बहु (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारयः (बहूनि वर्षाणि)

• अतीतानि: passed, elapsed
• अतीतानि: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति-इ (धातु) → अतीत (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• तव: of you, your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन (genitive pronoun)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देश-अव्यय (locative adverb)

• वसतः: (of you) dwelling
• वसतः: Sambandha (Circumstantial/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु) → वसत् (शतृ-कृदन्त)
• Form: षष्ठी, एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ) used as genitive absolute/qualifier: ‘while you were dwelling’

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (pronoun)

• निधनम्: death, end
• निधनम्: Gati/Karma (Result/फल)
• Type: Noun
• Root: निधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्राप्ताः: have reached, met with
• प्राप्ताः: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) used predicatively

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अन्ये: others
• अन्ये: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ते: they (those)
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (pronoun; resumptive)

• कुटुम्बिनः: family members, householders
• कुटुम्बिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुटुम्बिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Ṛṣayaḥ (the sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Naimiṣāraṇya ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Sages speak gravely to Viśākha, indicating the long passage of years; the atmosphere is austere—faded garlands, an empty hut, and a quiet horizon suggesting time’s erosion.

Characters & Entities

• Viśākha
• Family of Viśākha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly ties are fragile under time; realizing impermanence strengthens the resolve for dharma and liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where long residence and practice lead to decisive spiritual turning.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse delivers a sobering fact that supports renunciation and spiritual focus.