Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

एकतो दारुणो व्याघ्रः कूपोऽन्यत्र सुदारुणः । दृष्ट्वा ते भ्रातरः सर्वे भयोद्विग्नाः प्रदुद्रुवुः

ekato dāruṇo vyāghraḥ kūpo'nyatra sudāruṇaḥ | dṛṣṭvā te bhrātaraḥ sarve bhayodvignāḥ pradudruvuḥ

D’un côté se tenait le tigre redoutable ; ailleurs, un puits plus terrible encore. À cette vue, tous les frères, bouleversés par la peur, s’enfuirent en panique.

एकतःon one side
एकतः:
Adhikaraṇa (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootएकतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: ‘on one side’)
दारुणःterrible
दारुणः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of व्याघ्रः)
TypeAdjective
Rootदारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
व्याघ्रःtiger
व्याघ्रः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
कूपःwell
कूपः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootकूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
अन्यत्रelsewhere, on the other side
अन्यत्र:
Adhikaraṇa (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: ‘elsewhere/on the other side’)
सुदारुणःvery terrible
सुदारुणः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of कूपः)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दारुण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (उपपद-समास: सु + दारुण); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyā (Non-finite; prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); ‘having seen’
तेthose
ते:
Viśeṣaṇa (Qualifier of भ्रातरः)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (nominative plural; demonstrative)
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (nominative plural)
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier of भ्रातरः)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
भय-उद्विग्नाःagitated with fear
भय-उद्विग्नाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of भ्रातरः)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + उद्विग्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (तृतीया-तत्पुरुष: भयेन उद्विग्नाः); क्त (PPP) ‘उद्विग्न’; पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन
प्रदुद्रुवुःran away
प्रदुद्रुवुः:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootप्र-द्रु (धातु)
Formलिट् (परिपूर्ण भूत); प्रथमपुरुष; बहुवचन (perfect, 3rd pl)

Narrator (contextual Purāṇic narration)

Tirtha: अन्धकूप-प्रदेश (व्याघ्र-भय-प्रसङ्ग)

Type: kshetra

Listener: देवि / नृपसत्तम

Scene: एकतः व्याघ्रः गर्जन्, अन्यतः कृष्ण-गह्वरः कूपः; त्रयः भ्रातरः भयाकुलाः, वस्त्र-उत्तरीय-उत्क्षेपेण पलायन्ते

B
Brothers
V
Vyāghra (tiger)
K
Kūpa (well)

FAQs

Fear exposes inner character; in Purāṇic ethics, panic-driven choices often lead to further adharma.

The story remains embedded in the Prabhāsakṣetra-māhātmya, glorifying Prabhāsa through its legendary episodes.

None; the verse narrates the onset of danger that precipitates wrongdoing.