Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि त्रितकूपमिति स्मृतम् । नंदादित्यस्य पूर्वेण योजनत्रितयेन तु

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi tritakūpamiti smṛtam | naṃdādityasya pūrveṇa yojanatritayena tu

Īśvara dit : «Ensuite, ô grande Déesse, qu’on se rende au lieu appelé Tritakūpa. Il se trouve à l’est de Nandāditya, à une distance de trois yojana.»

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; समास: महा + देवी
त्रितकूपम्(to) Tritakūpa (name of a well/place)
त्रितकूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रितकूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समास: त्रितस्य कूपः (षष्ठी-तत्पुरुष)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-चिह्न/निपात (quotative particle)
स्मृतम्is remembered/called
स्मृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (as ‘is called/remembered’)
नन्दादित्यस्यof Nandāditya
नन्दादित्यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनन्दादित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; समास: नन्द + आदित्य (नाम-समास)
पूर्वेणto the east of; by the eastern side
पूर्वेण:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; दिशावाचक (directional)
योजनत्रितयेनby (a distance of) three yojanas
योजनत्रितयेन:
Karana (Measure/करण)
TypeNoun
Rootयोजन-त्रितय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समास: त्रि + योजन (द्विगु) = ‘three yojanas’
तुindeed; but
तु:
Discourse (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Tritakūpa

Type: kund

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Īśvara instructs Mahādevī on a pilgrimage map-like scene: Nandāditya behind them, and to the east a marked well (kūpa) called Tritakūpa; attendants prepare for travel with water pots and staffs.

Ś
Śiva (Īśvara)
P
Pārvatī
T
Tritakūpa
N
Nandāditya
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Pilgrimage is presented as a guided dharmic journey—moving from one sanctified site to another in an ordered sacred landscape.

Tritakūpa, described in relation to Nandāditya within Prabhāsa-kṣetra.

A yātrā instruction: proceed to Tritakūpa, located three yojanas east of Nandāditya.