Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तत्रैवोपरिसंस्थितम् । सरस्वत्यास्तटे देवि पर्णादित्यस्य पश्चिमे

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi tatraivoparisaṃsthitam | sarasvatyāstaṭe devi parṇādityasya paścime

Īśvara dit : «Ensuite, ô Grande Déesse, qu’on se rende à ce lieu sacré, situé là même, un peu plus haut/à proximité — sur la rive de la Sarasvatī, ô Déesse, à l’ouest de Parṇāditya.»

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Nominative singular
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Perfect, 3rd person singular
ततःthen, thereafter
ततः:
Kāla/Anukrama (Temporal/sequence marker)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; अपादान/क्रमसूचक-अर्थे (thereupon/then)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriyā (Injunctive instruction/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Optative, 3rd person singular
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (महती देवी); स्त्रीलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; Feminine, Vocative singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
एवindeed, just
एव:
Avadhāraṇa (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
उपरिसंस्थितम्situated above/over there
उपरिसंस्थितम्:
Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootउपरि (अव्यय) + सम् + स्था (धातु)
Formभूतकृदन्तः क्त-प्रत्ययान्तः (सम्+स्था → संस्थित); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया/प्रथमा एकवचनम्; here as कर्म-विशेषणम् (object-complement) to an implied ‘place/thing’
सरस्वत्याःof Sarasvatī (river)
सरस्वत्याः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; Feminine, Genitive singular
तटेon the bank
तटे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Locative singular
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; Feminine, Vocative singular
पर्णादित्यस्यof Parṇāditya
पर्णादित्यस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपर्ण + आदित्य (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-समासः (पर्ण-आदित्य इति संज्ञा); पुल्लिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Genitive singular
पश्चिमेto the west (on the western side)
पश्चिमे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Locative singular (directional)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Brahmeśvara vicinity on Sarasvatī-taṭa (west of Parṇāditya)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva (Īśvara) instructs Mahādevī, pointing toward a riverbank landscape: Sarasvatī flowing, a shrine area slightly elevated, and a distant marker-temple of Parṇāditya to the east; pilgrims traverse sandy-coastal terrain with sacred groves.

Ī
Īśvara
M
Mahādevī
S
Sarasvatī River
P
Parṇāditya

FAQs

The Māhātmya guides pilgrims through a sanctified landscape, where direction and proximity to shrines form part of devotional discipline.

A site on the Sarasvatī’s bank in Prabhāsa Kṣetra, located west of Parṇāditya (the next shrine is introduced but not named in this snippet).

A directive to proceed (gacchet) to the indicated location; ritual details are not yet stated in this opening verse.