Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

नानाभक्ष्याणि भोज्यानि पानानि विविधानि च । लक्षं कर्मकराणां तु दासीनां लक्षमेव च

nānābhakṣyāṇi bhojyāni pānāni vividhāni ca | lakṣaṃ karmakarāṇāṃ tu dāsīnāṃ lakṣameva ca

(Qu’on prépare) maints mets à manger, des repas à servir, et des boissons variées ; ainsi que cent mille travailleurs, et de même cent mille servantes.

नाना-भक्ष्याणिvarious eatables
नाना-भक्ष्याणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाना-भक्ष्य (प्रातिपदिक; नाना + भक्ष्य)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘various eatables’ (नाना as avyaya in compound)
भोज्यानिfoods/dishes
भोज्यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभोज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘foods fit to be eaten’
पानानिdrinks
पानानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्
विविधानिvarious
विविधानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (पानानि/भक्ष्याणि/भोज्यानि)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात
लक्षम्a hundred thousand
लक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्
कर्मकराणाम्of workers/servants
कर्मकराणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकर्म-कर (प्रातिपदिक; कर्म + कर)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी विभक्तिः, बहुवचनम्
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपात
दासीनाम्of female servants
दासीनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, षष्ठी विभक्तिः, बहुवचनम्
लक्षम्a hundred thousand
लक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थक-निपात
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात

Skanda (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa māhātmya narration context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A vast pilgrim camp near the sacred kṣetra: rows of kitchens, cauldrons, servers distributing meals and drinks; organized workers and attendants moving in coordinated service.

A
Anna-dāna
H
Hospitality
Y
Yajña

FAQs

Sacred journeys are upheld by hospitality and service—feeding others is a central form of dharma.

Prabhāsa-kṣetra, where service and provisioning are portrayed as part of the holy observance.

Arranging extensive provisions of food and drink and organizing manpower to sustain the rite and guests.