Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 94

लेखाप्रभृत्यथादित्ये मुहूर्तास्त्रय एव च । प्रातस्तस्योत्तरं कालं भगमाहुर्विपश्चितः

lekhāprabhṛtyathāditye muhūrtāstraya eva ca | prātastasyottaraṃ kālaṃ bhagamāhurvipaścitaḥ

À partir de « Lekhā », en relation avec le soleil, il y a véritablement trois muhūrtas ; et le temps qui suit cette période du matin, les sages l’appellent « Bhaga ».

लेखा(the time called) lekhā
लेखा:
Apadana/Arambha-bindu (Starting point/आरम्भ)
TypeNoun
Rootलेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रभृतिfrom/onwards
प्रभृति:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भार्थक (from/since)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
आदित्येwhen the sun (is at that point)
आदित्ये:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
मुहूर्ताःmuhūrtas (time-units)
मुहूर्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
त्रयःthree
त्रयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण
एवonly/indeed
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic/only)
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
प्रातःin the morning
प्रातः:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (time adverb: in the morning)
तस्यof that/thereafter
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘प्रातः’ इत्यस्य/पूर्वकालस्य
उत्तरम्subsequent
उत्तरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘कालम्’ इत्यस्य विशेषणम्
कालम्time period
कालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भगम्(called) Bhaga
भगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नामविशेषः (काल-नाम)
आहुःthey call/say
आहुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
विपश्चितःthe wise
विपश्चितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविपश्चित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A learned brāhmaṇa at Prabhāsa points to the rising sun, marking the transition from the Lekhā division to Bhaga; a palm-leaf almanac and water-pot indicate ritual timing.

Ā
Āditya (Sun)
M
Muhūrta divisions

FAQs

Sacred rites align with sacred time; understanding kāla-vibhāga is part of ritual competence.

Prabhāsa-kṣetra, in whose māhātmya the correct ritual calendar and timings are outlined.

A technical description of morning muhūrta divisions used to determine proper Śrāddha time.