Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 83

अप्राप्ते रजसि गौरी प्राप्ते रजसि रोहिणी । अव्यंजनकृता कन्या कुचहीना तु नग्निका

aprāpte rajasi gaurī prāpte rajasi rohiṇī | avyaṃjanakṛtā kanyā kucahīnā tu nagnikā

Avant l’apparition des menstrues, on l’appelle «Gaurī» ; lorsque les menstrues ont commencé, «Rohiṇī». La jeune fille sans signes corporels de maturité est «Kanyā» ; et celle dont la poitrine n’est pas développée est «Nagnikā».

aprāptewhen (it is) not attained
aprāpte:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Roota- + prāpta (√āp (आप्) + kta)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; कृदन्त (past passive participle) with नञ्-प्रत्यय; सति-सप्तमी (locative absolute)
rajasiin/with menses
rajasi:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootrajas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी-सम्बन्ध
gaurīGaurī
gaurī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
prāptewhen (it is) attained
prāpte:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootprāpta (√āp (आप्) + kta)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
rajasiin/with menses
rajasi:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootrajas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी-सम्बन्ध
rohiṇīRohiṇī
rohiṇī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrohiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
avyaṃjanakṛtāwithout adornment/marks
avyaṃjanakṛtā:
Predicate qualifier (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + vyañjana (प्रातिपदिक) + kṛtā (√kṛ (कृ) + kta)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (नञ्-पूर्वपद): अव्यञ्जन-कृता = ‘विना व्यञ्जनेन कृता/अलङ्कारा-रहिता’
kanyāmaiden
kanyā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kucahīnāwithout breasts
kucahīnā:
Predicate qualifier (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkuca (प्रातिपदिक) + hīna (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (कुचैः हीना / कुच-हीना)
tubut, however
tu:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (adversative/contrast particle)
nagnikāa naked girl
nagnikā:
Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootnagnikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced from Prabhāsa-kṣetra Māhātmya narrative style)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A sage explains definitions with symbolic gestures: a calendar/lotus for pre-menarche, a red cloth motif for menarche, and subtle iconographic markers for maturity signs—kept modest and non-literal.

G
Gaurī
R
Rohiṇī

FAQs

Dharma discourse often uses precise life-stage definitions to regulate saṃskāras and preserve ritual order.

The teaching is situated within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, connecting right conduct with the fruit of tīrtha practice.

No explicit ritual act is stated; the verse supplies definitional criteria used in dharma decision-making.