Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि मंकीश्वर महालयम् । रामेशादुत्तरे भागे देवमातुः समीपगम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi maṃkīśvara mahālayam | rāmeśāduttare bhāge devamātuḥ samīpagam

Īśvara dit : Ensuite, ô grande Déesse, il faut se rendre au grand sanctuaire de Maṃkīśvara, situé au nord de Rāmeśa et tout près de Devamātṛ.

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/परोक्ष), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद् + तसिल्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (then/from there)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महादेविO great Goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारयः (महती देवी)
मंकीश्वरMaṃkīśvara
मंकीश्वर:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमंकी (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मंकी-सम्बद्ध ईश्वरः)
महालयम्great abode/temple
महालयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहालय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
रामेशात्from Rāmeśa (Rāmeśvara)
रामेशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootरामेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान
उत्तरेin the northern
उत्तरे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण; ‘in the northern’ (agreeing with भागे)
भागेin the region/part
भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
देवमातुःof Devamātā / of the god’s mother
देवमातुः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + मातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (देवस्य मातृ = mother of the god / Devamātā as a toponym)
समीपगम्situated near
समीपगम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमीप (प्रातिपदिक) + ग (प्रातिपदिक; √गम् ‘going’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण; समासः उपपद-तत्पुरुषः (समीपं गच्छति = situated near)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Maṃkīśvara Mahālaya

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva instructs Devī like a guide, pointing northward on a sacred map; in the distance, a prominent temple complex (mahālaya) labeled Maṃkīśvara, with another shrine marker ‘Devamātṛ’ nearby.

D
Devī
M
Maṃkīśvara
R
Rāmeśa/Rāmeśvara
D
Devamātṛ

FAQs

Pilgrimage is mapped as a sacred sequence, guiding devotees from one power-center to another.

Maṃkīśvara Mahālaya in Prabhāsakṣetra, located north of Rāmeśvara.

A directive to proceed (gacchet) to the Maṃkīśvara shrine as part of the tīrtha-yātrā.