Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 20›Shloka 35
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

Devanagari script

पुष्पोत्कटायास्ते पुत्राः कन्या कुम्भीनसी तथा । त्रिशिरा दूषणश्चैव विद्युज्जिह्वश्च राक्षसः । कन्यैका श्यामिका नाम वीकायाः प्रसवः स्मृतः

Transliteration

puṣpotkaṭāyāste putrāḥ kanyā kumbhīnasī tathā | triśirā dūṣaṇaścaiva vidyujjihvaśca rākṣasaḥ | kanyaikā śyāmikā nāma vīkāyāḥ prasavaḥ smṛtaḥ

Translation

Tels furent les fils de Puṣpotkaṭā, et aussi sa fille Kumbhīnasī. (Il y eut) Triśiras, Dūṣaṇa, et le rākṣasa Vidyujjihva. Et une fille, nommée Śyāmikā, est tenue en mémoire comme l’enfant de Vīkā.

Word by Word
पुष्पोत्कटायाःof Puṣpotkaṭā
पुष्पोत्कटायाः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपुष्पोत्कटा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (पुष्प + उत्कटा)
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम, विशेषण (पुत्राः इति)
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
कन्याa daughter
कन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कुम्भीनसीKumbhīnasī (name)
कुम्भीनसी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुम्भीनसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/particle: ‘also/likewise’)
त्रिशिराःTriśiras (three-headed, name)
त्रिशिराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिशिरस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—बहुव्रीहि (त्रीणि शिरांसि यस्य)
दूषणःDūṣaṇa (name)
दूषणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदूषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed / also
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle: emphasis)
विद्युज्जिह्वःVidyujjihva (name)
विद्युज्जिह्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्युज्जिह्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (विद्युत् + जिह्वा)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
राक्षसःa rākṣasa (demon)
राक्षसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; जातिवाचक-नाम
कन्याa daughter
कन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एकाone
एका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्याविशेषण (कन्या इति)
श्यामिकाŚyāmikā (name)
श्यामिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्यामिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (Apposition-marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय (particle: ‘by name’)
वीकायाःof Vīkā
वीकायाः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवीका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
प्रसवःoffspring / birth
प्रसवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रसव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्मृतःis said / is remembered
स्मृतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु)
Formकृदन्त—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (is said/remembered)
Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsa Māhātmya discourse style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A scroll-like genealogical register unfurls: Puṣpotkaṭā’s sons and daughter Kumbhīnasī; the fierce trio Triśiras, Dūṣaṇa, Vidyujjihva; and Vīkā’s daughter Śyāmikā—each appearing as emblematic portraits around a central family-tree, set against a coastal Prabhāsa backdrop.

Characters & Entities
P
Puṣpotkaṭā
K
Kumbhīnasī
T
Triśiras
D
Dūṣaṇa
V
Vidyujjihva
V
Vīkā
Ś
Śyāmikā

FAQs

Purāṇic genealogies contextualize moral history: violent lineages arise from accumulated tendencies, highlighting the need for dharmic reform.

The setting remains Prabhāsa-kṣetra Māhātmya; the verse itself is not a tīrtha-phala statement.

None; it is a family-line enumeration.

←Previous Verse
Next Verse→