Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि नागस्थानमनुत्तमम् । मंकीशात्पश्चिमे भागे संगमत्रितयं गतम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi nāgasthānamanuttamam | maṃkīśātpaścime bhāge saṃgamatritayaṃ gatam

Īśvara dit : Ensuite, ô Mahādevī, il faut se rendre au Nāgasthāna sans égal, situé à l’ouest de Maṃkīśa, où se trouve la triple confluence (Traisaṅgama).

īśvaraḥĪśvara (Lord Śiva)
īśvaraḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Speech/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरार्थक (then/thereafter)
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; आदेश/विधानार्थे
mahādeviO great goddess
mahādevi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahādevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; ‘महान् देवī’ इति कर्मधारयः
nāga-sthānamthe abode of the Nāgas
nāga-sthānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnāga + sthāna (प्रातिपदिक-समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘नागानां स्थानम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
anuttamamunsurpassed
anuttamam:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootanuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (nāgasthānam)
maṃkīśātfrom Maṃkīśa
maṃkīśāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootmaṃkīśa (प्रातिपदिक; स्थान/तीर्थनाम)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; अपादाने (from)
paścimein the western
paścime:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpaścima (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (bhāge)
bhāgepart/region
bhāge:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
saṃgama-tritayamthe triad of confluences
saṃgama-tritayam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃgama + tritaya (प्रातिपदिक-समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘संगमानां त्रितयम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
gatamreached/located
gatam:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootgata (कृदन्त; गम् धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (saṃgamatritayam) — ‘प्राप्तम्/स्थितम्’

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Nāgasthāna / Traisaṅgama

Type: sangam

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva instructs Pārvatī about the route to Nāgasthāna; a map-like sacred landscape shows Maṃkīśa to the east and a western triple confluence with Nāga symbolism (serpent hoods, subterranean spring).

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī (Pārvatī)
N
Nāgasthāna
M
Maṃkīśa
T
Traisaṅgama (triple confluence)

FAQs

Pilgrimage is taught as a guided spiritual journey—Śiva himself maps sacred geography to lead seekers toward purifying tirthas.

Nāgasthāna and the Traisaṅgama (triple confluence) near Maṃkīśa in the Prabhāsa region.

A yātrā instruction: to go/visit (gacchet) the specified tirtha locations.