Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

सर्वेषां तत्र तीर्थानां प्रधानं तीर्थमुत्तमम् । सूर्यपर्वणि संप्राप्ते कुरुक्षेत्राद्विशिष्यते

sarveṣāṃ tatra tīrthānāṃ pradhānaṃ tīrthamuttamam | sūryaparvaṇi saṃprāpte kurukṣetrādviśiṣyate

Parmi tous les tīrtha qui s’y trouvent, celui-ci est le premier, le plus excellent. Quand survient l’occasion sacrée du Soleil, il surpasse même Kurukṣetra.

सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formसर्व-शब्दः; पुंलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्; विशेषणम् (genitive plural)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
तीर्थानाम्of the sacred fords/pilgrimage places
तीर्थानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्
प्रधानम्chief, principal
प्रधानम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; विशेषणम्
तीर्थम्a tīrtha (holy place)
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
उत्तमम्supreme, best
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; विशेषणम्
सूर्यपर्वणिon the solar festival/solar parvan
सूर्यपर्वणि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसूर्यपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; सूर्यस्य पर्व (षष्ठी-तत्पुरुषः)
संप्राप्तेwhen (it) has arrived
संप्राप्ते:
Adhikarana (Temporal locus/कालाधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (क्त); सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गे (सूर्यपर्वणि इति पदेन सह) — ‘when it has arrived’
कुरुक्षेत्रात्than Kurukṣetra / from Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचनम्; कुरूणां क्षेत्रम् (षष्ठी-तत्पुरुषः)
विशिष्यतेis distinguished, excels
विशिष्यते:
Kriya (Predicate action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-शिष् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Trisaṅgama (Miśra-tīrtha)

Type: sangam

Listener: Mahādevī

Scene: A symbolic map-like scene: Trisaṅgama glowing brighter than a distant emblem of Kurukṣetra; above, the Sun at a parva moment (saṅkrānti) casting a vertical beam onto the confluence; pilgrims gather with offerings.

T
Trisaṅgama
S
Sūrya-parvan
K
Kurukṣetra

FAQs

The fruit of a tīrtha intensifies at auspicious celestial times; timing (parvan) and place together magnify merit.

The foremost tīrtha at Prabhāsa-kṣetra—contextually Trisaṅgama/Miśratīrtha.

Implicitly, observance/visit on Sūrya-parvan (an auspicious solar occasion) to obtain heightened merit.