Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

भागत्रयं तु संशुद्धं तृणपाषाणवर्जितम् । एकमस्त्रेण चालभ्य तथान्यं भास्करेण तु

bhāgatrayaṃ tu saṃśuddhaṃ tṛṇapāṣāṇavarjitam | ekamastreṇa cālabhya tathānyaṃ bhāskareṇa tu

Qu’on prenne trois parts d’argile bien purifiée, exempte d’herbe et de pierres : qu’on touche une part avec le mantra « astra » et une autre avec le mantra de Bhāskara (Sūrya).

भागत्रयम्a set of three portions
भागत्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभागत्रय (प्रातिपदिक; भाग + त्रय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/कर्मधारयार्थ-तत्पुरुषः (त्रयो भागाः/भागानां त्रयम्)
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (particle)
संशुद्धम्purified
संशुद्धम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुध्/शुच् (धातु)
Formकृदन्त-क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उपसर्गः सम्-
तृणपाषाणवर्जितम्free from grass and stones
तृणपाषाणवर्जितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतृण-पाषाण-वर्जित (प्रातिपदिक; तृण + पाषाण + वर्जित)
Formकृदन्त-क्त (PPP) ‘वर्जित’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (तृणपाषाणाभ्यां वर्जितम्)
एकम्one (portion)
एकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘भाग’ इत्यस्य अव्यक्त-विशेष्य (one portion)
अस्त्रेणwith the (mantra-)weapon
अस्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आलभ्यhaving taken/obtained
आलभ्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootलभ् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); उपसर्गः आ-
तथाlikewise
तथा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (likewise)
अन्यम्another (portion)
अन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘भाग’ इत्यस्य अव्यक्त-विशेष्य (another portion)
भास्करेणby/with the Sun
भास्करेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (particle)

Skanda (deduced)

Tirtha: Sūrya-oriented Prabhāsa snāna (preparatory rite)

Type: kshetra

Scene: Three neat portions of purified clay are arranged; the pilgrim touches one with a protective astra-mantra and another with a solar mantra, preparing for consecrated application.

B
Bhāskara (Sūrya)
A
Astra-mantra

FAQs

Even ritual materials are to be sanctified: purity is both physical (free of debris) and mantric (touched with sacred formulas).

Prabhāsa Kṣetra, emphasizing correct preparation for sacred bathing and Sūrya-oriented worship.

Prepare three clean portions of clay; ritually touch one with the astra-mantra and another with the Bhāskara mantra.