Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 102

सावित्र्या सहितो ब्रह्मा तृतीये भोजितो भवेत् । एकैकं भोजनं तत्र कोटिभोजसमं स्मृतम्

sāvitryā sahito brahmā tṛtīye bhojito bhavet | ekaikaṃ bhojanaṃ tatra koṭibhojasamaṃ smṛtam

Au troisième repas offert, Brahmā, accompagné de Sāvitrī, est tenu pour nourri. Chaque offrande de nourriture, même unique, y est mémorisée comme équivalente à nourrir un koṭi (dix millions).

सावित्र्याwith Savitri
सावित्र्या:
Saha (Association/सह)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/करण), एकवचन
सहितःaccompanied
सहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (with/ accompanied)
ब्रह्माBrahma
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तृतीयेon the third (occasion)
तृतीये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/अधिकरण), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
भोजितःfed
भोजितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभुज् (धातु) → भोजित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त
भवेत्would be/should be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
एकैकम्each (one)
एकैकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक + एक (प्रातिपदिक; पुनरुक्त-समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (each single)
भोजनम्meal/feeding
भोजनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र प्रथमा (उक्तं/विधेय)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
कोटि-भोज-समम्equal to (the merit of) feeding ten million
कोटि-भोज-समम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + भोज (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (equal to feeding a crore)
स्मृतम्is declared/considered
स्मृतम्:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (is said/remembered)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Sāvitrī-sthala in Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A third brāhmaṇa couple is fed at Sāvitrī-sthala; above, Brahmā with Sāvitrī is envisioned as being satisfied. The scene conveys cosmic scale through symbolic multiplicity (many plates/offerings suggested).

B
Brahmā
S
Sāvitrī

FAQs

In a highly sanctified tīrtha, even a single righteous act multiplies in spiritual merit beyond ordinary measure.

Sāvitrī-sthala at Prabhāsa Kṣetra, where feeding is said to yield koṭi-level merit.

A sequence of feedings is described; on the third, Brahmā with Sāvitrī is especially propitiated, and each feeding is equated to koṭi-bhojana.