Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

यज्ञवाटो महांस्तत्र आसीत्तस्य महात्मनः । तत्र देवर्षयः सर्वे देवाः सेन्द्रपुरोगमाः

Transliteration

yajñavāṭo mahāṃstatra āsīttasya mahātmanaḥ | tatra devarṣayaḥ sarve devāḥ sendrapurogamāḥ

Translation

Là, pour ce grand être, se dressait un vaste enclos sacrificiel (yajñavāṭa) ; et là s’assemblèrent tous les sages divins, ainsi que les dieux conduits par Indra.

Word by Word

• यज्ञवाटः: sacrificial enclosure
• यज्ञवाटः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + वाट (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य वाटः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• महान्: great
• महान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (यज्ञवाटः)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (adverb of place: there)

• आसीत्: was
• आसीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• महात्मनः: of the great-souled one
• महात्मनः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक: महा + आत्मन्)
• Form: कर्मधारयः (महान् आत्मा यस्य), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (adverb of place: there)

• देवर्षयः: divine sages
• देवर्षयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ऋषयः/देव-ऋषयः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (देवर्षयः/देवाः)

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• सेन्द्रपुरोगमाः: with Indra in the lead
• सेन्द्रपुरोगमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स- (उपसर्ग/सह) + इन्द्र (प्रातिपदिक) + पुरोगम (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहिः (इन्द्रः पुरोगमः येषाम्), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (देवाः)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetramāhātmya; traditionally Sūta addressing sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Puṣkara/Prabhāsa yajña-vāṭa (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A vast yajña pavilion with altars and banners; flames rise; devas and devarṣis arrive in the sky; Indra leads the gods; the great-souled yajamāna presides.

Characters & Entities

• Indra
• Devarṣi
• Deva
• Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma is enacted through yajña in a sanctified place, even gods and seers are drawn to participate—ritual becomes cosmic communion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Prabhāsa-kṣetra setting where the yajñavāṭa is established, connected with Puṣkara Tīrtha in this adhyāya’s narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

The preparation of a yajñavāṭa (sacrificial enclosure) and the formal convening of divine participants for the rite.