Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

पुष्करान्नैरृते भागे धनुर्विशतिभिः स्मृतम् । यदा बद्धो बलिर्देवि विष्णुना प्रभविष्णुना

puṣkarānnairṛte bhāge dhanurviśatibhiḥ smṛtam | yadā baddho balirdevi viṣṇunā prabhaviṣṇunā

On dit que cela se trouve à vingt dhanus au sud-ouest de Puṣkara. Ô Déesse, c’est là que Bali fut lié par Viṣṇu, le Seigneur puissant et omniprésent.

puṣkarātfrom Puṣkara
puṣkarāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootpuṣkara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्
nairṛtein the southwestern
nairṛte:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnairṛta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; bhāge इति पदस्य विशेषणम् (southwestern)
bhāgein the region/part
bhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
dhanurviśatibhiḥby twenty bow-lengths
dhanurviśatibhiḥ:
Karana (Measure/करण)
TypeNoun
Rootdhanus-viśati (प्रातिपदिक; धनुस् + विशति)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), बहुवचनम्; परिमाणवाचकः (by twenty bow-lengths)
smṛtamis said/recorded
smṛtam:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘(it is) said/remembered’
yadāwhen
yadā:
Kala (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (when)
baddhaḥbound
baddhaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbandh (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; baliḥ इति पदस्य विशेषणम्
baliḥBali
baliḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbali (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
deviO goddess
devi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
viṣṇunāby Viṣṇu
viṣṇunā:
Kartr̥ (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
prabhaviṣṇunāby mighty Viṣṇu
prabhaviṣṇunā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootprabha-viṣṇu (प्रातिपदिक; प्रभ + विष्णु)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; viṣṇunā इति पदस्य विशेषणम्

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Bali-bandhana-sthāna (near Puṣkara; as described)

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as ‘devi’)

Scene: A pilgrimage marker near Puṣkara: Viṣṇu as Vāmana stands before Bali; the moment of binding is implied, with the landscape measured ‘twenty dhanus’ to the south-west; the Goddess is addressed as witness.

P
Puṣkara
V
Vāmanasvāmi
B
Bali
V
Viṣṇu
S
South-west (nairṛta)

FAQs

Sacred geography is anchored in divine acts; remembering Viṣṇu’s binding of Bali inspires humility and surrender to dharma.

The Vāmanasvāmi (Viṣṇu) site near Puṣkara within Prabhāsa-kṣetra’s pilgrimage map.

A directional instruction for pilgrims: the shrine is twenty dhanus to the south-west of Puṣkara.