Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 113

बहुशो याचमानस्तु छाययाऽतीव कोपितः । स वै कोपाच्च बाल्याच्च भाविनोऽर्थस्य वै बलात्

bahuśo yācamānastu chāyayā'tīva kopitaḥ | sa vai kopācca bālyācca bhāvino'rthasya vai balāt

Bien qu’il eût supplié maintes fois, il s’irrita violemment contre Chāyā. Et certes, par la colère et l’élan de l’enfance—et par la force de ce qui devait advenir—il fut poussé en avant.

बहुशःmany times, repeatedly
बहुशः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहुशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): ‘बहुवारम्/पुनः पुनः’
याचमानःbegging, requesting
याचमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootयाच् (धातु) + शानच् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle, Ātmanepada sense); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle): विरोध/अन्वयार्थे ‘but/indeed’
छाययाby Chāyā
छायया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
अतीवexceedingly, very
अतीव:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/intensifier): ‘अत्यन्तम्’
कोपितःangered
कोपितः:
Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुप् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle used adjectivally); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle): निश्चयार्थे/खल्वर्थे ‘indeed’
कोपात्from anger, due to anger
कोपात्:
Apādāna (Cause/source/अपादान)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/coordination conjunction)
बाल्यात्from childishness, due to immaturity
बाल्यात्:
Apādāna (Cause/source/अपादान)
TypeNoun
Rootबाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/coordination conjunction)
भाविनःof what was to happen, future
भाविनः:
Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootभाविन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; विशेषण (अर्थस्य)
अर्थस्यof the matter/meaning/result
अर्थस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle): निश्चयार्थे ‘indeed’
बलात्by force, forcibly
बलात्:
Apādāna (Cause/means-source/अपादान)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘बलात्’ = बलपूर्वकं (by force)

Unspecified narrator addressing Pārvatī (Śaiva dialogue tone)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Pārvatī

Scene: Yama, after pleading repeatedly, turns fiercely toward Chāyā; his face shows righteous fury mixed with youthful impulsiveness; a subtle aura suggests fate pushing events forward.

C
Chāyā
Y
Yama (contextually implied)

FAQs

Unchecked anger, amplified by immaturity, becomes a doorway to harmful action—Purāṇas warn to master krodha.

No specific tīrtha is named in this verse.

None in this verse.