Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 112

प्राजापत्यं यदा ऋक्षं तिथौ तस्यां भवेद्यदि । सा महाकार्तिकी पुण्या देवानामपि दुर्लभा

prājāpatyaṃ yadā ṛkṣaṃ tithau tasyāṃ bhavedyadi | sā mahākārtikī puṇyā devānāmapi durlabhā

Si, en ce même tithi, survient l’astérisme Prājāpatya, alors cette Kārtikī devient la très sainte et suprêmement grande Mahākārtikī, rare même pour les dieux.

प्राजापत्यम्Prājāpatya (name of a nakṣatra/asterism)
प्राजापत्यम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राजापत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘ऋक्षम्’ इति विशेषणम्
यदाwhen
यदा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
ऋक्षम्the nakṣatra (asterism)
ऋक्षम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तिथौon the tithi (lunar day)
तिथौ:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootतिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
तस्याम्on that (tithi)
तस्याम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘तिथौ’ इत्यस्य अन्वादेशः
भवेत्should occur/be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक-निपात (conditional particle)
साthat (tithi)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
महा-कार्तिकीthe great Kārtikī (tithi)
महा-कार्तिकी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + कार्तिकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (‘महती कार्तिकी’)
पुण्याholy, meritorious
पुण्या:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘सा/महाकार्तिकी’ इति विशेषणम्
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
दुर्लभाrare to obtain
दुर्लभा:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘सा/महाकार्तिकी’ इति विशेषणम्

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Kṛṣṇa

Scene: A ‘rare even for gods’ night at Prabhāsa: the sky is emphasized with bright constellations; pilgrims perform intensified worship, lamps and offerings filling the shoreline/temple precinct.

M
Mahākārtikī
P
Prājāpatya (nakṣatra)
D
Devas

FAQs

Rare cosmic alignments intensify dharma and merit, making certain observances exceptionally fruitful.

The context remains Prabhāsa-kṣetra, where such sacred timing is especially celebrated.

Honoring Kārtikī when the Prājāpatya nakṣatra coincides, recognizing it as Mahākārtikī.