Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

Devanagari script

ब्रह्मांडे यानि तीर्थानि ब्रह्माणस्तेषु ये स्मृताः । तेषामाद्यो महातेजाः प्रभासे यो व्यवस्थितः

Transliteration

brahmāṃḍe yāni tīrthāni brahmāṇasteṣu ye smṛtāḥ | teṣāmādyo mahātejāḥ prabhāse yo vyavasthitaḥ

Translation

Parmi tous les tīrtha de l’univers, et parmi les Brahmā dont on se souvient en ces lieux saints, le premier—d’un éclat immense—est Celui qui demeure établi à Prabhāsa.

Word by Word

• ब्रह्माण्डे: in the universe
• ब्रह्माण्डे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः: ब्रह्मणः अण्डम् ("Brahmā's egg" → universe)

• यानि: which
• यानि: Karta (Subject of relative clause/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun: "which")

• तीर्थानि: holy places
• तीर्थानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन (nominative/accusative plural)

• ब्रह्माणः: Brahmās
• ब्रह्माणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (nominative plural)

• तेषु: in them
• तेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; सर्वनाम (locative plural: "in them")

• ये: who
• ये: Karta (Subject of relative clause/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun: "who")

• स्मृताः: are remembered/are known
• स्मृताः: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/ppp), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि-भाव ("are remembered/considered")

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (genitive plural: "of them")

• आद्यः: the first
• आद्यः: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nominative singular)

• महातेजाः: of great radiance
• महातेजाः: Karta (Apposition/कर्ता-समनाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: महत् + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः ("great" qualifying "splendour")

• प्रभासे: in Prabhāsa
• प्रभासे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative singular)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun: "who")

• व्यवस्थितः: is established/abiding
• व्यवस्थितः: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + अव + स्था (धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/ppp), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; स्थित-भाव ("is established/abides")

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A luminous Prabhāsa-kṣetra depicted as the foremost tīrtha, with a radiant Brahmā-presence enthroned/established amid sacred waters and shrines, suggesting cosmic centrality.

Characters & Entities

• Prabhāsa
• Tīrthas
• Brahmās (cosmic)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic sacred geography ranks certain kṣetras as supreme, encouraging pilgrimage with reverence and discernment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa (Somanātha region), declared foremost in splendor and status.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse functions as a eulogy establishing Prabhāsa’s preeminence.