Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

Devanagari script

विभाषाभूषितां तद्वदेकायत्तां मनोहराम् । पञ्चकारणसंयुक्तां चतुष्करणसम्मताम्

Transliteration

vibhāṣābhūṣitāṃ tadvadekāyattāṃ manoharām | pañcakāraṇasaṃyuktāṃ catuṣkaraṇasammatām

Translation

Parée de multiples modes d’expression, et pourtant constamment unifiée et charmante; liée à cinq causes, et approuvée par quatre instruments (de la juste composition/communication).

Word by Word

• विभाषा: varied speech/expressions
• विभाषा: Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: विभाषा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; समासाङ्गत्वेन (case not expressed)

• भूषिताम्: adorned
• भूषिताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भूष् (धातु) → भूषित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्

• तद्वत्: likewise, similarly
• तद्वत्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तद्वत् (अव्यय/तुल्यवाचक)
• Form: अव्ययम्; उपमानार्थक-निपातः (indeclinable meaning 'likewise/so')

• एक: one
• एक: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्या-विशेषणम्; समासपूर्वपदत्वेन प्रयोगः

• आयत्ताम्: dependent, subject to
• आयत्ताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ+यम्/यत् (धातु) → आयत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्; 'एकायत्ता' इति समासार्थः (dependent on one)

• मनोहराम्: charming, delightful
• मनोहराम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनोहर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचनम्

• पञ्च: five
• पञ्च: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्या-विशेषणम्; समासपूर्वपदत्वेन प्रयोगः

• कारण: causes, reasons
• कारण: Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; समासाङ्गत्वेन

• संयुक्ताम्: endowed with
• संयुक्ताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्+युज् (धातु) → संयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्

• चतुः: four
• चतुः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्या-विशेषणम्; समासपूर्वपदत्वेन रूपम् 'चतुष्'

• करण: means/instruments
• करण: Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: करण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; समासाङ्गत्वेन

• सम्मताम्: approved, accepted
• सम्मताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्+मन् (धातु) → सम्मत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्; 'approved/accepted'

Speaker

Romaharṣaṇa (Sūta)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A storyteller addresses a mixed audience (ascetics, householders, women, youths) using varied speech-banners, yet a single central lamp symbolizes one-pointed meaning; five supporting pillars (kāraṇa) and four tools (karaṇa) flank the scene.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred teaching may use many styles, but must remain unified in purpose: guiding beings toward dharma and liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative belongs to Prabhāsakṣetra Māhātmya; this verse continues the formal preface.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a meta-description of how the kathā is properly formed and validated.