Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 44

श्रीप्रह्लाद उवाच । वसिष्ठेनोदितं श्रुत्वा दिलीपो हृष्ट मानसः । द्वारकां क्षेत्रराजं तं ज्ञात्वा च विस्मयं ययौ

śrīprahlāda uvāca | vasiṣṭhenoditaṃ śrutvā dilīpo hṛṣṭa mānasaḥ | dvārakāṃ kṣetrarājaṃ taṃ jñātvā ca vismayaṃ yayau

Śrī Prahlāda dit : Ayant entendu l’enseignement de Vasiṣṭha, Dilīpa fut réjoui en son cœur ; et, sachant que Dvārakā est le roi des lieux saints, il fut saisi d’émerveillement.

śrī-prahlādaḥthe venerable Prahlāda
śrī-prahlādaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī + prahlāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्रीमान् प्रह्लादः)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
vasiṣṭhenaby Vasiṣṭha
vasiṣṭhena:
Karaṇa/Agent (Instrument/agent/करण)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
uditamspoken
uditam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootud + i (धातु) → udita (कृदन्त, क्त/PPP)
Formकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘उदितम्’ = ‘uttered/said’
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootśru (धातु) → śrutvā (क्त्वा/absolutive)
Formकृदन्त (क्त्वा/अव्ययभाव/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
dilīpaḥDilīpa
dilīpaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdilīpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
hṛṣṭaḥdelighted
hṛṣṭaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roothṛṣṭa (प्रातिपदिक/कृदन्त-रूप)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
mānasaḥ(with) mind
mānasaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmānasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘हृष्टमानसः’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः (but written separate)
dvārakāmDvārakā
dvārakām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdvārakā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
kṣetra-rājamking of sacred places
kṣetra-rājam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣetra + rāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (क्षेत्राणां राजा)
tamthat
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (तद्-सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
jñātvāhaving known
jñātvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootjñā (धातु) → jñātvā (क्त्वा/absolutive)
Formकृदन्त (क्त्वा/अव्ययभाव/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/coordination conjunction)
vismayamwonder, astonishment
vismayam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvismaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
yayauwent, proceeded
yayau:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Śrī Prahlāda

Tirtha: Dvārakā (Dvāravatī)

Type: kshetra

Scene: Vasiṣṭha instructs King Dilīpa; Dilīpa’s face brightens with joy and wonder as he realizes Dvārakā’s supremacy among kṣetras.

P
Prahlāda
V
Vasiṣṭha
D
Dilīpa
D
Dvārakā

FAQs

Hearing the greatness of a holy place from a realized teacher awakens faith, joy, and reverent wonder.

Dvārakā is acclaimed as kṣetra-rāja, the foremost among sacred places.

None in this verse; it records the devotional and emotional fruit of hearing the māhātmya.