Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

संक्षेपात्कथय स्नेहाद्दृष्टादृष्टफलोदयम् । धर्मान्मनुजशार्दूल ब्रूहि सर्वानशेषतः

saṃkṣepātkathaya snehāddṛṣṭādṛṣṭaphalodayam | dharmānmanujaśārdūla brūhi sarvānaśeṣataḥ

Par bienveillance, dis-nous brièvement l’éclosion des fruits—visibles et invisibles—qui naissent du dharma. Ô tigre parmi les hommes, expose tous les dharmas sans rien omettre.

saṃkṣepātbriefly
saṃkṣepāt:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootsaṃkṣepa (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/तृतीया-प्रयोगः): ‘संक्षेपात्’ = संक्षेपेण/संक्षेपतः (adverbial: briefly)
kathayatell / narrate
kathaya:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootkath (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदी
snehātout of affection
snehāt:
Hetu/Apādāna (Cause/Reason)
TypeNoun
Rootsneha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
dṛṣṭa-adṛṣṭa-phala-udayamthe arising of seen and unseen results
dṛṣṭa-adṛṣṭa-phala-udayam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootdṛṣṭa (कृदन्त/प्रातिपदिक) + adṛṣṭa (कृदन्त/प्रातिपदिक) + phala (प्रातिपदिक) + udaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः: (दृष्टं च अदृष्टं च) फलम् तस्य उदयः = फलोदयः; ‘दृष्टादृष्टफलोदयम्’ = तं फलोदयम्
dharmānduties / dharmas
dharmān:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
manujaśārdūlaO tiger among men
manujaśārdūla:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootmanuja (प्रातिपदिक) + śārdūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः: मनुजेषु शार्दूलः (श्रेष्ठः)
brūhispeak / tell
brūhi:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
sarvānall
sarvān:
Viśeṣaṇa (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषणम् ‘धर्मान्’
aśeṣataḥcompletely / without remainder
aśeṣataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootaśeṣa (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण): ‘अशेषतः’ = निरवशेषेण/सम्पूर्णतः (entirely)

Ṛṣis (Sages)

Tirtha: Dvārakā (contextual)

Type: kshetra

Listener: Prahlāda

Scene: The sages, affectionate and earnest, request a concise yet complete exposition of dharmas and their visible/invisible fruits; Prahlāda is addressed as ‘manuja-śārdūla’, emphasizing his heroic moral stature.

Ṛṣis (Sages)

FAQs

Dharma yields both immediate benefits and subtle, unseen merit; the sages seek a complete but concise teaching.

The discourse belongs to Dvārakā Māhātmya, the sacred praise-context of Dvārakā.

No specific rite; it is a request to enumerate dharmic practices and their results.