Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 24›Shloka 14
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

कृत्वा स्नानं यथोक्तं तु संतर्प्य पितृदेवताः । चक्रतीर्थात्समादाय शिलांश्चक्रांकिताञ्छुभान् । पूजिताः पुरुषसूक्तेन यथोक्तविधिना नृप

Transliteration

kṛtvā snānaṃ yathoktaṃ tu saṃtarpya pitṛdevatāḥ | cakratīrthātsamādāya śilāṃścakrāṃkitāñchubhān | pūjitāḥ puruṣasūktena yathoktavidhinā nṛpa

Translation

Après s’être baigné selon la prescription et avoir dûment satisfait les divinités ancestrales, il prit au Cakratīrtha des pierres auspiciennes marquées du Disque, et les vénéra avec le Puruṣasūkta selon le rite énoncé, ô Roi.

Word by Word
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund) ‘having done’
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Accusative singular
यथोक्तम्as prescribed
यथोक्तम्:
Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootयथा + उक्त (कृदन्त; समास/उपपद)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular used adverbially; अव्ययीभाव (यथा उक्तम् = as said)
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
संतर्प्यhaving satisfied
संतर्प्य:
Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + तृप् (धातु) → संतर्प्य (ल्यप्)
Formअव्ययकृदन्त (ल्यप्/gerund) ‘having satisfied (by offerings)’
पितृदेवताःthe ancestral deities (pitṛs)
पितृदेवताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ + देवता (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; Accusative plural; तत्पुरुष (पितॄणां देवताः)
चक्रतीर्थात्from Cakra-tīrtha
चक्रतीर्थात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootचक्र + तीर्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; Ablative singular; तत्पुरुष (चक्रस्य तीर्थम्)
समादायhaving taken
समादाय:
Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + दा (धातु) → समादाय (ल्यप्)
Formअव्ययकृदन्त (ल्यप्/gerund) ‘having taken/collected’
शिलान्stones
शिलान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; Accusative plural
चक्रांकितान्marked with a discus (chakra)
चक्रांकितान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचक्र + अंकित (कृदन्त; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural; विशेषण (of शिलान्); तत्पुरुष (चक्रेण अंकित)
शुभान्auspicious
शुभान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural; विशेषण (of शिलान्)
पूजिताःwere worshipped
पूजिताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; PPP; ‘were worshipped’ (subject implied: शिलाः/ते)
पुरुषसूक्तेनwith the Puruṣa-sūkta hymn
पुरुषसूक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुरुष + सूक्त (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular; तत्पुरुष (पुरुषस्य सूक्तम्)
यथोक्तविधिनाby the prescribed method
यथोक्तविधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयथोक्त + विधि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular; तत्पुरुष (यथा उक्तः विधिः तेन)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; Vocative singular (address)
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Dvārakā-māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha (Dvārakā)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa) explicitly addressed

Visual Art Cues

Scene: After bathing, the pilgrim offers water to pitṛs, then reverently lifts smooth stones bearing a discus-like mark from Cakratīrtha and performs Vedic worship, chanting the Puruṣasūkta.

Characters & Entities
P
Pitṛs (ancestors)
C
Cakratīrtha
P
Puruṣasūkta

FAQs

Tīrtha-practice integrates devotion and duty: bathing, honoring ancestors, and worship through Vedic hymns together uphold dharma.

Cakratīrtha at Dvārakā, from which auspicious cakra-marked stones are obtained for worship.

Snāna, Pitṛ-tarpaṇa (satisfying ancestors), collecting cakra-marked stones, and worship using the Puruṣasūkta according to proper vidhi.

←Previous Verse
Next Verse→