Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

गोलकं पतितं दृष्ट्वा क्रन्दंतं ब्राह्मणं तथा । कूर्मपृष्ठं च भगवान्विष्णुर्हन्तुं मनो दधे । नाराचेन सुतीक्ष्णेन जघान हृदये रिपुम्

golakaṃ patitaṃ dṛṣṭvā krandaṃtaṃ brāhmaṇaṃ tathā | kūrmapṛṣṭhaṃ ca bhagavānviṣṇurhantuṃ mano dadhe | nārācena sutīkṣṇena jaghāna hṛdaye ripum

Voyant Golaka tombé et le Brāhmaṇa se lamentant toujours, le Seigneur Viṣṇu résolut de tuer également Kūrmapṛṣṭha. Avec une flèche à tige d'acier tranchante comme un rasoir, il frappa l'ennemi au cœur.

golakamGolaka (name/person)
golakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgolaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
patitamfallen
patitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootpat (पत्) धातु; patita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (golakam)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdṛś (दृश्) धातु
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
krandantamcrying, wailing
krandantam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootkrand (क्रन्द्) धातु; krandant (शतृ-कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (brāhmaṇam)
brāhmaṇama Brahmin
brāhmaṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
tathāalso, likewise
tathā:
Sambandha/Discourse particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/उपपद-प्रयोगे ‘also/likewise’
kūrmapṛṣṭhamthe turtle’s back
kūrmapṛṣṭham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkūrma (प्रातिपदिक) + pṛṣṭha (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (कूर्मस्य पृष्ठम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
viṣṇuḥVishnu
viṣṇuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भेदक-अप्पोजिशन (bhagavān)
hantumto kill
hantum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Roothan (हन्) धातु
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), प्रयोजनार्थे
manaḥmind, intention
manaḥ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
dadheplaced, set (his mind)
dadhe:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdhā (धा) धातु
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
nārācenawith an iron arrow
nārācena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootnārāca (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
sutīkṣṇenavery sharp
sutīkṣṇena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + tīkṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (nārācena)
jaghānastruck, slew
jaghāna:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Roothan (हन्) धातु
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
hṛdayein the heart
hṛdaye:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛdaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
ripumthe enemy
ripum:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootripu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Narrator (Purāṇic narrator within Dvārakā-māhātmya context)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: Viṣṇu/Kṛṣṇa observes Golaka fallen and a brāhmaṇa lamenting; with calm resolve he draws a razor-sharp arrow and strikes Kūrmapṛṣṭha in the heart.

V
Viṣṇu
G
Golaka
B
Brāhmaṇa
K
Kūrmapṛṣṭha
N
Nārāca (arrow)

FAQs

In a dharma-centered sacred geography, divine power acts to remove threats against the pious and restore order.

Dvārakā, framed as a sanctified domain under Viṣṇu’s guardianship.

None directly; the verse emphasizes protection of a Brāhmaṇa rather than a specific ritual.