Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

संकर्षणस्तु पतितं दृष्ट्वा मूर्ध्नि प्रताडितम् । दृष्ट्वा चुकोप भगवांस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् । संगृह्य मुशलं वीरो जघान समरे रिपुम्

saṃkarṣaṇastu patitaṃ dṛṣṭvā mūrdhni pratāḍitam | dṛṣṭvā cukopa bhagavāṃstiṣṭhatiṣṭheti cābravīt | saṃgṛhya muśalaṃ vīro jaghāna samare ripum

Mais Saṃkarṣaṇa, le voyant tombé et frappé à la tête, s'enflamma de colère. « Arrête ! Arrête ! » cria-t-il ; et saisissant sa massue, le héros abattit l'ennemi au combat.

संकर्षणःSaṅkarṣaṇa
संकर्षणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंकर्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrastive particle)
पतितम्fallen
पतितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Root√पत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (implicit: तम्/एनम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Gerundial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
प्रताडितम्struck, beaten
प्रताडितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र+आ+√तड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पतितम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (Gerundial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय
चुकोपbecame angry
चुकोप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कुप् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तिष्ठstand!
तिष्ठ:
Kriya (Imperative/आज्ञा)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तिष्ठstand!
तिष्ठ:
Kriya (Imperative/आज्ञा)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय (quotative particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
संगृह्यhaving seized
संगृह्य:
Kriya-viseshana (Gerundial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्+√ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय
मुशलम्club, pestle-weapon
मुशलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुशल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वीरःthe hero
वीरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संज्ञा/विशेषणवत् (संकर्षणस्य)
जघानslew, struck down
जघान:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
रिपुम्the enemy
रिपुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Narrator (with direct speech by Saṃkarṣaṇa)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: Saṃkarṣaṇa sees Durvāsas struck and fallen; his eyes blaze. He shouts 'Stand! Stand!' and lifts a heavy mace, stepping into combat to strike the foe.

S
Saṃkarṣaṇa (Balarāma)
D
Durvāsas
E
Enemy (Golaka contextually)

FAQs

Defending the sanctity of the righteous in a holy place is treated as a sacred duty, not merely a worldly fight.

Dvārakā, where divine guardianship is portrayed as immediate and forceful in preserving dharma.

None; the emphasis is on righteous protection (rakṣaṇa) rather than a rite.