Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

बलिरुवाच । जानासि त्वं यथा विप्र हिरण्याक्षं निपातितम् । भूत्वा यज्ञवराहस्तु दधारोर्वीं बलाद्दिवि

baliruvāca | jānāsi tvaṃ yathā vipra hiraṇyākṣaṃ nipātitam | bhūtvā yajñavarāhastu dadhārorvīṃ balāddivi

Bali dit : «Tu sais, ô brahmane, comment Hiraṇyākṣa fut terrassé : comment, devenu le Sanglier du sacrifice (Varāha), il souleva la terre avec puissance et la soutint dans les hauteurs.»

बलिःBali
बलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जानासिyou know
जानासि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
यथाhow/as
यथा:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, उपमान/प्रकार-वाचक (as/how)
विप्रO brahmin
विप्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
हिरण्याक्षम्Hiranyaksha
हिरण्याक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहिरण्याक्ष (प्रातिपदिक)
Formसमास: बहुव्रीहि (हिरण्य-आक्ष ‘golden-eyed’); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
निपातितम्felled/slain
निपातितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि-पत् (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘हिरण्याक्षम्’ इति कर्मणि विशेषण (one who was felled)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया (having become)
यज्ञ-वराहःthe sacrificial boar (Varaha)
यज्ञ-वराहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ + वराह (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (यज्ञस्य वराहः / यज्ञ-सम्बद्धः वराहः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
दधारheld/bore
दधार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
उर्वीम्the earth
उर्वीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउर्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
बलात्by force
बलात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; अव्ययीभावे ‘बलात्’ = by force/forcibly
दिविin heaven/aloft
दिवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (द्यौः), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

Bali (Daitya king)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: a brāhmaṇa (vipra)

Scene: Bali, speaking to a brāhmaṇa, evokes the cosmic scene: Viṣṇu as Yajña-Varāha emerging, tusks raised, lifting Bhū-devī while the slain Hiraṇyākṣa lies defeated; devas watch in astonishment.

B
Bali
H
Hiraṇyākṣa
V
Varāha
V
Viṣṇu

FAQs

The Lord’s avatāras restore cosmic order; remembering them strengthens faith in divine protection and justice.

Though this verse recounts an avatāra deed, it appears within Dvārakā Māhātmya, reinforcing Dvārakā’s identity as the realm of Viṣṇu/Janārdana.

None directly; it is a devotional recollection (smaraṇa) of avatāra-kathā.