Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

यंयं काममभिध्याय संपूजयति मानवः । तंतं स लभते राजन्निष्कामो मोक्षमाप्नुयात्

yaṃyaṃ kāmamabhidhyāya saṃpūjayati mānavaḥ | taṃtaṃ sa labhate rājanniṣkāmo mokṣamāpnuyāt

Quel que soit le désir qu’un homme médite et pour lequel il adore (Guheśvara), il obtient ce même fruit, ô roi ; et celui qui adore sans désir parvient à la délivrance, au mokṣa.

yamwhatever
yam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्ति (yam yam) — “whatever”
yam(any)
yam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्ति-बलार्थम्
kāmamdesire
kāmam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अभिध्याय इत्यस्य कर्म
abhidhyāyahaving meditated on
abhidhyāya:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootabhi-dhyai (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययीभावरूप कृदन्त (gerund/absolutive); “having meditated upon”
saṃpūjayatiworships
saṃpūjayati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ-pūj (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
mānavaḥa man/person
mānavaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्ता
tamthat
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्ति (tam tam) — “that (result)”
tam(the same)
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्ति-बलार्थम्
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्ता (मānavaḥ इत्यस्य अनुवृत्तिः)
labhateobtains
labhate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootlabh (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्
rājanO king
rājan:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; संबोधनम्
niṣkāmaḥdesireless
niṣkāmaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootniṣ-kāma (प्रातिपदिक; निष् + काम)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृविशेषणम्—“desireless”
mokṣamliberation
mokṣam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmokṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; आप्नुयात् इत्यस्य कर्म
āpnuyātwould attain
āpnuyāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootāp (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्; सम्भावना/विधानम्

Pulastya

Tirtha: Guheśvara

Type: kshetra

Listener: A king (addressed as rājan; traditionally a royal interlocutor in tīrtha-māhātmya dialogues)

Scene: A devotee stands before Guheśvara-liṅga in a cave-like sanctum, offering bilva and water; two contrasting inner states are shown—one with desire (iṣṭa) and one serene, desireless, oriented to mokṣa.

G
Guheśvara
M
Mokṣa

FAQs

The Purāṇic ideal harmonizes worldly aims with the highest aim: devotion grants boons, but desireless worship culminates in mokṣa.

Guheśvara, whose worship is said to fulfill wishes and also grant liberation to the niṣkāma devotee.

Worship (saṃpūjā) with focused contemplation; the verse distinguishes sakāma (with desire) and niṣkāma (without desire) approaches.