Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

मृकण्डो ब्राह्मणोनाम पुराऽसीच्छंसितव्रतः । अन्ते वयसि संजातस्तस्य पुत्रोऽतिसुन्दरः

mṛkaṇḍo brāhmaṇonāma purā'sīcchaṃsitavrataḥ | ante vayasi saṃjātastasya putro'tisundaraḥ

Il y eut jadis un brāhmaṇa nommé Mṛkaṇḍu, ferme dans ses vœux loués. À la fin de son âge, il lui naquit un fils d’une beauté incomparable.

मृकण्डःMṛkaṇḍa
मृकण्डः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृकण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य-सम्बन्धे विधेय (predicate nominative)
नामby name/indeed
नाम:
Sambandha/Avadhāraṇa (Apposition/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) — ‘indeed/by name’
पुराformerly/once
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
आसीत्was
आसीत्:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (Singular), परस्मैपद
शंसितव्रतःof praised/commended vows
शंसितव्रतः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशंसित (कृदन्त; शंस् धातु) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (शंसितं व्रतं यस्य/शंसित-व्रतः)
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikaraṇa (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; स्थान/कालाधिकरणे
वयसिin (his) age
वयसि:
Adhikaraṇa (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
संजातःborn
संजातः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + जन् (धातु)
Formभूतकालिक कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘born/arisen’
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अतिसुन्दरःvery handsome
अतिसुन्दरः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय-उपसर्ग/पूर्वपद) + सुन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (अति-शब्देन विशेषितः सुन्दरः)

Pulastya (continuing narration)

Tirtha: Mārkaṇḍeya-āśrama

Type: kshetra

Listener: A king

Scene: Aged brāhmaṇa Mṛkaṇḍu and his wife receive a beautiful child; the hermitage is calm, with ritual vessels and a small sacred fire; the infant glows with auspicious marks.

M
Mṛkaṇḍu

FAQs

Purāṇic dharma honors disciplined vows (vrata) as a source of blessings, including progeny and spiritual merit.

No new tīrtha is named in this verse; it sets up the Mārkaṇḍeya-āśrama context introduced earlier.

None explicitly; the verse praises the quality of vrata (vowed discipline).