Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

Devanagari script

मंत्रेण विविधेनैव चारुस्तोत्रेण भक्तितः । प्रार्थयंतस्तथा नित्यं दीपज्योतिः समाहिताः

Transliteration

maṃtreṇa vividhenaiva cārustotreṇa bhaktitaḥ | prārthayaṃtastathā nityaṃ dīpajyotiḥ samāhitāḥ

Translation

Par des mantras variés et de beaux hymnes, dans la bhakti, ils priaient chaque jour sans relâche, l’esprit recueilli et fermement fixé sur la lumière de la lampe.

Word by Word

• मन्त्रेण: by/with a mantra
• मन्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• विविधेन: various, diverse
• विविधेन: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मन्त्रेण इति)

• एव: indeed, only
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)

• चारु-स्तोत्रेण: with a beautiful hymn
• चारु-स्तोत्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चारु (प्रातिपदिक) + स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (चारुं स्तोत्रम्)

• भक्तितः: out of devotion
• भक्तितः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव/तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) ‘भक्तितः’ = भक्त्या/भक्त्या हेतोः

• प्रार्थयन्तः: praying, beseeching
• प्रार्थयन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र + अर्थ् (धातु)
• Form: वर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ/शानच्) ‘प्रार्थयन्त्’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्रियाविशेषणरूपेण/कर्तृवाचकः

• तथा: thus, in that manner
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण (adverb) ‘always’

• दीप-ज्योतिः: the lamp-flame/light
• दीप-ज्योतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दीप (प्रातिपदिक) + ज्योतिस् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (ज्योतिः), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (दीपस्य ज्योतिः)

• समाहिताः: concentrated, composed
• समाहिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + धा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘समाहित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (ते) समाहिताः = ‘collected/intent’

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-dīpa-pūjā (implied practice at Arbuda)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: King

Visual Art Cues

Scene: Devas seated in meditative devotion before a bright oil lamp; some chant mantras, others sing stotras; all gaze steadily at the flame, embodying collectedness and daily prayer.

Characters & Entities

• Mantra
• Stotra
• Dīpa-jyoti (lamp light)
• Devas (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion becomes transformative when it is daily, multi-limbed (mantra and stotra), and supported by steady concentration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The practices continue within the Arbuda setting, reinforcing Mount Arbuda as a place for disciplined, daily worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Use of varied mantras, recitation of hymns, daily prayer, and focused worship with a lamp (dīpa-jyoti).