Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 102

Devanagari script

कपिलोवाच । प्रसादात्तव गच्छेय सह राज्ञा सगोकुला । सुप्रभेण पदं दिव्यं जरामरणवर्जितम्

Transliteration

kapilovāca | prasādāttava gaccheya saha rājñā sagokulā | suprabheṇa padaṃ divyaṃ jarāmaraṇavarjitam

Translation

Kapilā dit : « Par ta grâce, puissé-je partir avec le roi et tout le troupeau, vers une demeure divine et rayonnante, exempte de vieillesse et de mort. »

Word by Word

• कपिलः: Kapila
• कपिलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कपिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (वक्ता)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्, परस्मैपदम्

• प्रसादात्: by (your) grace
• प्रसादात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• गच्छेय: may I go
• गच्छेय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकारः (Optative/Potential), उत्तम-पुरुषः (1st), एकवचनम्, परस्मैपदम्

• सह: together with
• सह: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; सहार्थक-उपसर्गसदृशम् (preposition/adverb 'with')

• राज्ञा: with the king
• राज्ञा: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• सगोकुला: together with the cowherd-settlement
• सगोकुला: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Adjective
• Root: स + गोकुल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अव्ययीभावः (सहितं गोकुलेन) विशेषणम् (अहम्/गच्छेय)

• सुप्रभेण: by/with Suprabhā
• सुप्रभेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सुप्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; साधन/हेतुवाचक-तृतीया

• पदम्: abode/state
• पदम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• दिव्यम्: divine
• दिव्यम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (पदम्)

• जरामरणवर्जितम्: free from old age and death
• जरामरणवर्जितम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जरा + मरण + वर्जित (प्रातिपदिक; क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (जरामरणयोः वर्जितम्) विशेषणम् (पदम्)

Speaker

Kapilā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapilā-tīrtha / Kapilā-jalāśaya (inferred from subsequent naming request)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Dharma / divine adjudicator (contextual; Dharma speaks in 29.104)

Visual Art Cues

Scene: Kapilā (a revered cow/personified sanctity) speaks in supplication, seeking grace to depart with the king and the entire herd to a radiant, deathless divine realm; the setting hints at a sacred waterbody near Arbuda.

Characters & Entities

• Kapilā
• Dharma
• Rājā (the king)
• Gokula (the herd)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Grace (prasāda) linked to a holy place and dharmic approval is portrayed as leading to a deathless divine state.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kapilā-associated jalāśaya where Dharma appears; the boon request anchors the site’s salvific reputation.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual; it is a boon-request emphasizing liberation as a tīrtha-fruit.