Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

कथमस्य मया कार्यो निग्रहो देवताकृते । पुनश्चिंतयते यावत्सा देवी दानवं प्रति । तावत्तत्रागतः शीघ्रं स कामेन परिप्लुतः

kathamasya mayā kāryo nigraho devatākṛte | punaściṃtayate yāvatsā devī dānavaṃ prati | tāvattatrāgataḥ śīghraṃ sa kāmena pariplutaḥ

«Comment pourrais-je le contenir et le dompter pour le bien des dieux ?» Tandis que la Déesse méditait ainsi au sujet du dānava, il arriva promptement en ce lieu, submergé et poussé par le désir.

कथम्how?
कथम्:
Prashna (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण)
अस्यof him/this one
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसक; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
मयाby me
मया:
Kartr̥ (Agent in passive sense/कर्ता-भाव)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd/करण), एकवचन
कार्यःto be done
कार्यः:
Vidhyartha (Obligation predicate)
TypeAdjective
Rootkārya (प्रातिपदिक; कृ-धातोः यत्)
Formयत्-प्रत्ययान्त (gerundive/future passive participle); पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘to be done’
निग्रहःrestraint/subjugation
निग्रहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnigraha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (कार्यः इति विशेष्य)
देवताकृतेfor the sake of the gods
देवताकृते:
Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
TypeIndeclinable
Rootdevatā + kṛte (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; ‘देवतायाः कृते’ = for the sake of the gods; सप्तमी-एकवचन-रूपेण प्रयुक्तम् (अव्ययीभाववत् अर्थः: ‘for’)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
चिन्तयतेshe thinks
चिन्तयते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootcint (धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
यावत्as long as/until
यावत्:
Avadhi (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formअव्यय (यावत्-तावत् सम्बन्धे) = as long as/until
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘सा’ इत्यस्य अप्पोजिशन
दानवम्the demon
दानवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
प्रतिtowards/against
प्रति:
Pratiyogi (Direction/प्रत्यय)
TypeIndeclinable
Rootprati (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (पूर्वसर्गार्थे) = towards/against
तावत्then/so long
तावत्:
Avadhi (Correlative limit)
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय)
Formअव्यय (यावत्-तावत् सम्बन्धे) = then/so long
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक)
आगतःarrived
आगतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootā + gam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘arrived’
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootśīghra (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
कामेनwith desire/lust
कामेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन
परिप्लुतःoverwhelmed
परिप्लुतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpari + plu (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘flooded/overwhelmed’

Pulastya (narration)

Tirtha: Arbuda

Type: kshetra

Listener: Mahi-pati (king) in the narrative frame

Scene: Devī wonders how to subdue the daitya for the gods’ sake; as she thinks, the desire-intoxicated dānava arrives swiftly—contrast between her composed deliberation and his impetuous approach.

D
Devī (Śrīmātā)
D
Dānava/Daitya (Bāṣkali)
D
Devas

FAQs

Protection of dharma includes protecting the devas (cosmic order), and lust is shown as a force that makes the wicked rush toward ruin.

The Arbuda region, where Śrīmātā confronts the dānava, forms the sacred backdrop.

No ritual instruction is present; it is a narrative transition into the confrontation.