Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

सूत उवाच । नाना तीर्थानि लोकेऽस्मिन्येषां संख्या न विद्यते । तिस्रः कोट्योऽर्द्धकोटिश्च तेषां संख्या कृता पुरा

sūta uvāca | nānā tīrthāni loke'sminyeṣāṃ saṃkhyā na vidyate | tisraḥ koṭyo'rddhakoṭiśca teṣāṃ saṃkhyā kṛtā purā

Sūta dit : En ce monde, il existe d’innombrables tīrtha dont le nombre ne peut être réellement connu ; pourtant, jadis, on en donna le compte : trois crores et encore un demi-crore.

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन
नानाvarious
नाना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय/निपात)
Formविविधार्थक-अव्यय (indeclinable meaning 'various')
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
येषाम्of which
येषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)
संख्याnumber
संख्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
विद्यतेis found/exists
विद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
तिस्रःthree
तिस्रः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण
कोट्यःcrores
कोट्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अर्द्धकोटिःhalf a crore
अर्द्धकोटिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्द्ध (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (अर्द्धा कोटिः / कोट्याः अर्द्धम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
संख्याnumber
संख्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कृताwas made/was fixed
कृता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्या-शब्दस्य विधेय
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: formerly)

Sūta

Listener: Ṛṣis (assembly at a śrauta/purāṇic recitation setting)

Scene: Sūta addresses assembled sages, evoking an immense map-like vision of countless tīrthas across Bhārata, with symbolic rivers, mountains, and shrines appearing as a sacred panorama.

S
Sūta
T
Tīrthas

FAQs

The sacred landscape is vast beyond easy measure; the Purāṇa frames pilgrimage as an expansive, world-encompassing field of merit.

No single site; the verse broadly introduces the immense multitude of tīrthas before detailing particular ones.

No direct ritual is prescribed; it sets context for tīrtha-focused practices (yātrā, snāna, dāna) that typically follow in māhātmya sections.