Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

स त्यक्तो बांधवैः सर्वैः कलत्रैरपि वल्लभैः । ततो वैराग्यमापन्नो भृगुपातं पपात सः

sa tyakto bāṃdhavaiḥ sarvaiḥ kalatrairapi vallabhaiḥ | tato vairāgyamāpanno bhṛgupātaṃ papāta saḥ

Abandonné par tous ses proches, même par l’épouse (ou les épouses) bien-aimée(s), il entra alors dans le vairāgya, le détachement, et se rendit au tīrtha nommé Bhṛgupāta.

सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्यक्तःwas abandoned
त्यक्तः:
Kriyā (Predicate—state)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formकृदन्त (भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि—‘abandoned’
बांधवैःby relatives
बांधवैः:
Karta (Agent)
TypeNoun
Rootबान्धव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सर्वैःall
सर्वैः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
कलत्रैःby wives
कलत्रैः:
Karta (Agent)
TypeNoun
Rootकलत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Addition)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवाद-निपात (also/even)
वल्लभैःbeloved
वल्लभैः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवल्लभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (कलत्रैः इत्यस्य)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअनन्तर/हेतुवाचक-अव्यय (then/thereupon)
वैराग्यम्dispassion
वैराग्यम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवैराग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आपन्नःhaving attained
आपन्नः:
Kriyā (Predicate—state)
TypeVerb
Rootआ + पद् (धातु)
Formकृदन्त (भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त, परन्तु कर्तरि-भावे ‘having attained’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भृगुपातम्Bhṛgu’s fall (a precipice/spot named Bhṛgupāta)
भृगुपातम्:
Karma (Goal/Object of motion)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + पात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—भृगोः पातः (षष्ठी-तत्पुरुष)
पपातfell
पपात:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्त-प्रयोग (emphatic repetition)

Sūta (continuing narration)

Tirtha: Bhṛgupāta

Type: ghat

Scene: A leprosy-afflicted man, shunned by family and wife, walks alone with a staff toward a rugged riverbank/ghāṭa called Bhṛgupāta, his face softened by dispassion.

B
Bhṛgu
B
Bhṛgupāta

FAQs

Suffering can awaken vairāgya, redirecting a person from worldly reliance to tīrtha-seeking and inner reform.

Bhṛgupāta, presented as a named sacred place within the Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha framework.

Pilgrimage/approach to Bhṛgupāta is implied as the next step of seeking relief and purification after remorse and detachment.