Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

एवमुक्त्वा च सप्ताश्वो विरराम दिवाकरः । गालवोऽपि प्रहृष्टात्मा जगाम निजमंदिरम्

evamuktvā ca saptāśvo virarāma divākaraḥ | gālavo'pi prahṛṣṭātmā jagāma nijamaṃdiram

Après avoir ainsi parlé, Divākara—le Soleil attelé de sept coursiers—se tut. Et Gālava, l’âme réjouie, se rendit à sa demeure.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
सप्ताश्वःthe seven-horsed (Sun)
सप्ताश्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त + अश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (सप्त अश्वाः यस्य) सूर्यस्य नाम
विररामceased/stopped
विरराम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-रम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दिवाकरःthe Sun
दिवाकरः:
Karta (Subject apposition/कर्तृसमनाधिकरण)
TypeNoun
Rootदिवा + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दिवायाः/दिवसस्य करः = 'day-maker')
गालवःGālava
गालवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगालव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle; 'also/even')
प्रहृष्टात्माone whose heart was delighted
प्रहृष्टात्मा:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (प्रहृष्टः आत्मा यस्य) विशेषण (गालवः)
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
निजमन्दिरम्his own house
निजमन्दिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिज + मन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (निजं मन्दिरम्)

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgara Khaṇḍa)

Tirtha: Vaṭa-sthala of Sūrya

Type: kshetra

Scene: Sūrya, drawn by seven horses, concludes his speech; Gālava departs delighted toward his hermitage/house.

D
Divākara (Sūrya)
G
Gālava

FAQs

A tīrtha-māhātmya often frames dharma through sacred dialogue: divine instruction is given, then the devotee returns home with faith and joy.

The episode belongs to the Vaṭāditya/Vaṭeśvara sacred complex praised in this adhyāya.

No new rite is prescribed here; it closes the Sun’s instruction and transitions the narrative.