Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

कुरुक्षेत्रं समुद्दिश्य प्रतस्थे स ततः परम् । सुश्रांतः क्षुत्पिपासार्तो मार्गपृच्छापरायणः

kurukṣetraṃ samuddiśya pratasthe sa tataḥ param | suśrāṃtaḥ kṣutpipāsārto mārgapṛcchāparāyaṇaḥ

Puis, tournant son dessein vers Kurukṣetra, il se mit en route. Épuisé, tourmenté par la faim et la soif, il avançait en demandant sans cesse son chemin.

kuru-kṣetramKurukṣetra
kuru-kṣetram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkuru (प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (‘कुरूणां क्षेत्रम्’)
samuddiśyahaving aimed at / intending
samuddiśya:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ud-√diś (दिश्) (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
pratastheset out
pratasthe:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√sthā (स्था) (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
tataḥthen
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘thereafter’
paramfurther
param:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative) ‘further/onward’
su-śrāntaḥvery weary
su-śrāntaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय/उपसर्गवत्) + śrānta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √śram (श्रम्))
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकृदन्त ‘श्रान्त’; अव्ययीभाव ‘सु+श्रान्त’ = ‘very tired’
kṣut-pipāsā-ārtaḥafflicted by hunger and thirst
kṣut-pipāsā-ārtaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṣut (प्रातिपदिक) + pipāsā (प्रातिपदिक) + ārta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ar/√ṛ (ऋ) ‘to be afflicted’)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; द्वन्द्व-समासः (क्षुत् च पिपासा च) + ‘आर्त’ (afflicted)
mārga-pṛcchā-parāyaṇaḥintent on asking the way
mārga-pṛcchā-parāyaṇaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmārga (प्रातिपदिक) + pṛcchā (प्रातिपदिक) + parāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (‘मार्गस्य पृच्छायां परायणः’ = ‘devoted to asking the way’)

Narrator (within Sūta's narration)

Tirtha: Kurukṣetra

Type: kshetra

Scene: A lone royal traveler on dusty roads toward Kurukṣetra, visibly exhausted, parched, stopping to ask villagers for directions; distant sacred plain with flags and hermitage groves hinted on horizon.

K
Kurukṣetra
T
Triśaṅku (contextual traveler)

FAQs

A tīrtha-journey often involves hardship; endurance and purposeful movement toward sacred space is itself a dharmic discipline.

Kurukṣetra is explicitly named as the sacred destination.

None stated; the verse emphasizes pilgrimage travel rather than a specific rite.