Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 50

प्रवाहेण ततस्तस्याः समंतादंभसांनिधिः । भविष्यति सुसंपूर्णः सत्यमेतन्मयोदितम्

pravāheṇa tatastasyāḥ samaṃtādaṃbhasāṃnidhiḥ | bhaviṣyati susaṃpūrṇaḥ satyametanmayoditam

Alors, par le courant de son flot, l’océan—trésor et réceptacle des eaux—deviendra entièrement comblé de toutes parts. Ceci est vrai : telle est ma déclaration.

प्रवाहेणby the flow, by the current
प्रवाहेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रवाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
ततःthen, thereafter
ततः:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तर/तस्मात्-अर्थ (then/thereupon)
तस्याःof her (of the river)
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
समन्तात्on all sides
समन्तात्:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात् (अव्यय)
Formअव्यय; देशपर्याय (on all sides, all around)
अम्भसाम्of waters
अम्भसाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
निधिःtreasure; repository (ocean)
निधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सुसंपूर्णःcompletely full
सुसंपूर्णः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + संपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (to निधिः)
सत्यम्true
सत्यम्:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; वाक्ये विधेय-नाम
एतत्this
एतत्:
Visheshya (Qualified/विशेष्य)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन
उदितम्said, uttered
उदितम्:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootउद्-इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘उक्तम्/प्रकाशितम्’

Agastya

Tirtha: Samudra/Varuṇālaya as Gaṅgā-receptacle tīrtha

Type: kshetra

Scene: A panoramic seascape now brimming and calm; Gaṅgā’s current merges seamlessly, and the ocean shines as a ‘treasure-house of waters’; Agastya’s declaration hangs like a benediction over the scene.

G
Gaṅgā
O
Ocean (Ambhasāṃ nidhi)

FAQs

Sacred waters are not merely symbolic—Purāṇic dharma presents them as agents of cosmic renewal and completeness.

Gaṅgā and the oceanic realm are jointly highlighted, linking river-tīrthas to the wider sacred seascape.

None.