Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 127

Devanagari script

तस्मात्सारस्वतं ब्रूहि वेदानां द्विजसत्तम । अपि दौस्थ्यसमायुक्ता येन ते कीर्तयंति च

Transliteration

tasmātsārasvataṃ brūhi vedānāṃ dvijasattama | api dausthyasamāyuktā yena te kīrtayaṃti ca

Translation

«C’est pourquoi, ô le meilleur des deux-fois-nés, enseigne le Sārasvata des Veda—afin que même ceux que l’épreuve accable puissent encore les réciter et les proclamer.»

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्; हेत्वर्थे (therefore/from that)

• सारस्वतम्: the Sārasvata (method/recitation)
• सारस्वतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: sārasvata (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• ब्रूहि: tell (me/us)
• ब्रूहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √brū (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यम-पुरुषः (2nd), एकवचनम्

• वेदानाम्: of the Vedas
• वेदानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: veda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• द्विज-सत्तम: O best of the twice-born
• द्विज-सत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: dvija (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक; तमप्-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (द्विजानां सत्तमः)

• अपि: even; also
• अपि: Modifier (विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; सम्भावना/समुच्चयार्थक-निपातः (also/even)

• दौस्थ्य-समायुक्ताः: joined with poverty/distress
• दौस्थ्य-समायुक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: dausthya (प्रातिपदिक) + samāyukta (कृदन्त; सम् + आ + √yuj (धातु), क्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त; समासः—तत्पुरुषः (दौस्थ्येन समायुक्ताः)

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: yad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; सम्बन्धि-सर्वनाम

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• कीर्तयन्ति: recite; praise
• कीर्तयन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √kīrt (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः

Speaker

Brāhmaṇas (assembly)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sārasvata/Sarasvatī-associated tīrtha (implied)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvija-sattama (addressed)

Visual Art Cues

Scene: A learned brāhmaṇa is requested by another to teach the ‘Sārasvata’ Vedic mode; pilgrims sit near a tīrtha-bank with palm-leaf manuscripts, waterpots, and kusa grass; the atmosphere is austere yet hopeful.

Characters & Entities

• Sārasvata
• Vedas
• Kali-yuga hardship (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When times are difficult, dharma adapts through compassionate, accessible disciplines that keep sacred remembrance alive.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is specified in this verse; it continues the chapter’s instructional setting within Nāgarakhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Teaching and adopting the Sārasvata approach for Vedic recitation/learning is requested as a practical prescription.